فراسو خبر پایگاه خبری تحلیلی فراسو خبر
رییس اداره پیشگیری از ناهنجاری‌ها و ارتقاء سلامت بازار سرمایه سازمان بورس و اوراق بهادار، با اشاره به فعالیت بدون مجوز برخی اشخاص در فضای مجازی در زمینه مشاوره سرمایه‌گذاری، گفت: « با وجود امکان استفاده از خدمات ده‌ها شرکت مشاور سرمایه‌گذاری دارای مجوز از سازمان بورس که از متخصصان مالی و تحلیلگران خبره در ارائه خدمات خود استفاده می‌کنند، استفاده از بازار سیاه مشاوره سرمایه‌گذاری دارای مخاطراتی است و به‌هیچ وجه توصیه نمی‌شود.»
به گزارش فراسو، بازار سرمایه با توسعه ابزارهای اطلاع‌رسانی و آموزشی و گسترش دسترسی سرمایه‌گذاران به خدمات تخصصی، گام‌های مهمی در مسیر ارتقای آگاهی و اعتماد عمومی برداشته است. در این میان، مشاوره سرمایه‌گذاری به‌عنوان یکی از خدمات تخصصی بازار سرمایه، نقش مهمی در تصمیم‌گیری آگاهانه سرمایه‌گذاران دارد و فعالیت نهادهای مالی دارای مجوز می‌تواند زمینه بهره‌مندی از دانش و تجربه متخصصان را فراهم کند.
محمدمهدی منتظری دبیر کمیته بررسی گزارش‌های فضای مجازی و رییس اداره پیشگیری از ناهنجاری‌ها و ارتقاء سلامت بازار سرمایه سازمان بورس و اوراق بهادار، در گفت‌وگو با «سنا» ضمن تشریح ابعاد حقوقی مرتبط با ارائه مشاوره سرمایه‌گذاری در بورس، ظرفیت‌های قانونی فعالیت متخصصان و راهکارهای توسعه خدمات مشاوره‌ای در چارچوب مقررات بازار سرمایه را تشریح کرد.
مشروح این گفت‌وگو را در ادامه بخوانید:
آقای منتظری، شما به‌عنوان رئیس اداره پیشگیری از ناهنجاری‌ها و ارتقاء سلامت بازار سرمایه، قبل از هر چیز تعریفی از مشاوره سرمایه گذاری برگرفته از قوانین و مقررات ارائه بدهید.
مشاوره سرمایه‌گذاری عبارت است از مشاوره دادن به سرمایه‌گذار درباره خرید و فروش اوراق بهادار در قالب قرارداد مشخص.
آیا مقررات مصوب سازمان بورس و اوراق بهادار موارد مشاوره سرمایه گذاری را مشخص کرده است؟
بله؛ در بند (۳) ماده یک دستورالعمل تأسیس و فعالیت مشاور سرمایه‌گذاری ۳ مورد مشخص شده است:
۱- توصیه به خرید فروش یا نگهداری اوراق بهادار،
۲- اظهار نظر درباره روند قیمت یا عرضه و تقاضای اوراق بهادار در آینده،
۳- اظهار نظر درباره ارزش قیمت اوراق بهادار.
چه اشخاصی اجازه دارند به مردم مشاوره سرمایه‌گذاری بورسی بدهند؟
مجوز قانونی فعالیت فقط به اشخاص حقوقی (شرکت‌های مشاور سرمایه‌گذاری) اعطا می‌شود اما به این معنی نیست که اشخاص حقیقی به کلی از فعالیت ممنوع هستند.
اشخاص حقیقی چگونه می‌توانند در ارائه خدمات مشاوره سهیم باشند؟
قانون در حال حاضر اعطای مجوز فعالیت به اشخاص حقیقی را برای مشاوره سرمایه‌گذاری در نظر نگرفته است. به‌رغم این‌که برخلاف سایر کشورها این خلأ قانونی در بازار سرمایه ایران وجود دارد اما با این حال اشخاص حقیقی طبق ضوابط جاری می‌تواند به عنوان تحلیل‌گر یا مسئول شعبه در شرکت‌های مشاور سرمایه‌گذاری فعالیت کنند که متأسفانه برخی افراد حائز شرایط فعالیت، از این امکان قانونی هم‌کاری با نهادهای مالی تحت نظارت سازمان بورس مطلع نیستند و به واسطه این بی‌اطلاعی در پیام‌رسان‌ها مشغول فعالیت غیرمجاز مشاوره و تحلیل‌گری هستند در حالی که می‌توانند از طریق قانونی و ذیل شرکت‌های مشاوره سرمایه گذاری دارای مجوز به بازار سرمایه خدمات رسانی صحیح انجام دهند و به توسعه نهادهای مالی نیز کمک کنند.
با این توصیف، وضع ارائه مشاوره سرمایه گذاری بدون مجوز را چگونه ارزیابی می‌کنید؟
متاسفانه با توجه به پرونده‌های جاری، وضعیت نگران کننده است. از طرفی اشخاصی در فضای مجازی از پیام‌رسان‌های خارجی و داخلی به عنوان ابزار در دسترس عموم برای ارائه مشاوره سرمایه گذاری بدون مجوز و سیگنال فروشی یا سبدگردانی استفاده می‌کنند و از طرف دیگر در برخی سایت‌ها نیز توصیه به خرید و فروش اوراق بهادار را کسب و کار خود قرار داده‌اند. افرادی که تحلیل‌ها و توصیه‌های خود را به طور رایگان یا با دریافت حق عضویت و فروش اشتراک در اختیار مخاطبان خود قرار می‌دهند، کسانی هستند که اغلب تحصیلات نامرتبطی با رشته‌های مالی و اقتصادی دارند. آن‌ها صرفاً با تکیه به تجربیات شخصی خود در معاملات بورس و با تبلیغات در فضای مجازی و با شگردهایی، اعتماد و نظر مخاطبان را به خود جلب می‌کنند.
در مورد دریافت خدمات مشاور سرمایه گذاری چه توصیه‌ای به سرمایه گذاران دارید؟
با وجود امکان استفاده از خدمات ده‌ها شرکت مشاور سرمایه گذاری دارای مجوز از سازمان بورس که از متخصصان مالی و تحلیلگران خبره در ارائه خدمات خود استفاده می‌کنند، استفاده از بازار سیاه مشاوره سرمایه‌گذاری به‌هیچ وجه توصیه نمی‌شود. سرمایه‌گذاران نباید فریب پیش‌بینی‌ها، یا تبلیغات جذاب و تحلیل‌های بنیادی یا تکنیکال این کانال‌ها را بخورند و نباید سرمایه خود را در اختیار کسانی قرار دهند که هیچ مهر تأییدی از نهاد ناظر بر فعالیت‌های آن‌ها وجود ندارد. بررسی سوابق سامانه شکایات سازمان بورس و اوراق بهادار نیز نشان دهنده آن است که خسارات مال باختگان کانال‌ها و گروه‌های غیرمجاز بورسی به راحتی قابل جبران نیست و در برخی موارد به دلیل وجود محدودیت‌ها ناممکن است.
فهرست شرکت‌های مشاوره سرمایه گذاری در چه تارنمایی قابل مشاهده است؟
سرمایه‌گذاران با مراجعه به تارنمای نهادهای مالی دارای مجوز از سازمان بورس اورق بهادار به نشانی: cfi.seo.ir می‌توانند با انتخاب گزینه مشاور سرمایه‌گذاری در فیلد نوع نهاد مالی فهرست ۳۰ شرکت مستقل مشاور سرمایه‌گذاری را با مشخصات مدیران آن‌ها مشاهده کنند. همچنین سایر نهادهای مالی دارای مجوز مشاور سرمایه‌گذاری، مانند: سبدگردان‌ها و شرکت‌های کارگزاری نیز در این تارنما قابل مشاهده هستند. سرمایه‌گذاران می‌توانند با مراجعه به وبسایت هر یک از نهادهای مالی از انواع خدمات هر شرکت مشاور به دلخواه خود، از قبیل خرید اشتراک‌های ماهانه و سالانه و دسترسی به تحلیل‌ها و توصیه‌های سرمایه‌گذاری، استفاده کنند. توسعه خدمات این شرکت‌ها موجب پیشگیری از وقوع جرائم بورسی و اطمینان‌بخشی لازم به سرمایه‌گذاران است.
اگر فردی دارای تحصیلات مرتبط باشد و در زمینه تحلیل‌گری هم دارای تجربه باشد و بخواهد با یکی از نهادهای مالی دارای مجوز از سازمان بورس، در حوزه ارائه مشاوره سرمایه‌گذاری هم‌کاری کند، باید به کجا مراجعه کند؟
متقاضیان دارای شرایط باید به آن‌دسته از شرکت‌های مشاوره سرمایه‌گذاری تحت نظارت سازمان بورس که به هم‌کاری تمایل دارند مراجعه و درخواست خود را به همراه مدارک لازم ارائه کنند. علاوه بر این شرکت‌ها سایر نهادهای مالی دارای مجوز مشاوره مانند کارگزاران یا سبدگردان‌ها نیز می‌توانند مورد مراجعه متقاضیان باشند.
امکان چه نوع فعالیت‌هایی برای اشخاص حقیقی متقاضی در حوزه مشاور سرمایه‌گذاری بورسی وجود دارد؟
اخذ مجوز شعبه (توسط اشخاصی که حداقل دارای گواهی‌نامه اصول مقدماتی بوده و آموزش لازم را سپری کرده باشند) و هم‌کاری با شرکت‌های دارای مجوز مشاور سرمایه‌گذاری با عناوین شغلی مشاور، تحلیل‌گر و کارشناس.
وظیفه و شرایط مشاور در نهادهای مالی دارای مجوز مشاور سرمایه‌گذاری چیست؟
طبق مقررات در جایگاه شغلی مشاور، شخص می‌تواند در زمینه خرید فروش یا نگهداری اوراق بهادار به مشتریان شرکت پس از قرارداد مشتری با شرکت مشاوره داده و در مورد روند قیمت یا عرضه و تقاضای اوراق بهادار در آینده نیز اظهارنظر کند و گزارش ارزش‌یابی اوراق بهادار را نیز تهیه و بر کار تحلیلگران و کارشناسان شرکت نظارت کند. مشاور باید طبق دستورالعمل مربوط دارای گواهی‌نامه تحلیل‌گری اوراق بهادار با حداقل ۲ سال سابقه کار تمام وقت مرتبط باشد.
وظیفه تحلیل‌گر در نهادهای مالی دارای مجوز مشاور سرمایه گذاری چیست؟
تحلیل‌گر مسئولیت تحلیل اطلاعات اقتصادی صنایع، شرکت‌ها، بازار اوراق بهادار و تهیه گزارش های تحلیلی را بر عهده دارد. این شخص طبق ضوابط باید حداقل دارای گواهی‌نامه تحلیل‌گری اوراق بهادار بوده و تمام وقت در شرکت مشغول به کار باشد.
وظیفه و شرایط لازم برای پست کارشناس مشاور سرمایه گذاری چیست؟
کارشناس وظیفه گردآوری اطلاعات لازم در خصوص شرکت‌ها، صنایع، اقتصاد ملی و جهانی و سایر اطلاعات مورد نیاز تحلیل‌گر را بر عهده دارد. او باید طبق ضوابط حداقل دارنده گواهی‌نامه اصول مقدماتی بازار سرمایه باشد و تمام وقت در شرکت مشغول به‌کار باشد.
با توجه به این‌که ارائه مشاوره سرمایه‌گذاری بدون مجوز، طبق قانون ممنوع است اگر کسی به این امر اقدام کند چه پاسخی در انتظار اوست؟
با توجه به این‌که فعالیت‌های بدون اخذ مجوز، توسط قانون‌گذار جرم انگاری شده، به موجب ماده ۴۹ قانون بازار اوراق بهادار برای آن مجازات یک تا ۶ ماه زندان یا جزای نقدی تا ۳ برابر سود به دست آمده یا هر ۲ مجازات در نظر گرفته شده است. علاوه بر آن دادگاه‌های کیفری پیرو شکایت سازمان بورس محکومان این جرائم را به انتشار حکم محکومیت در رسانه‌ها از جمله سایت سازمان بورس و در مواردی مجازات جرم پول‌شویی نیز محکوم می‌کنند.
آیا بازاریابان نهادهای مالی از جمله شرکت‌های مشاور سرمایه‌گذاری و شرکت‌های سبدگردان اجازه دارند در فضای مجازی یا غیر آن به انعقاد قرارداد مشاوره یا دادن سیگنال یا ارائه تحلیل های بورسی اقدام کنند؟
خیر؛ بازاریابی با هدف تبلیغات و توسعه کسب و کار نهادهای مالی ایجاد شده و هدفی جز تبلیغ خدمات و جذب مشتریان ندارد و طبق مقررات، بازاریابان هیچ مجوزی برای ارائه تحلیل یا مشاوره به مشتریان شرکت مشاوره سرمایه گذاری ندارند.
با توجه به مباحثی که مطرح شد، توصیه شما به مدیران شرکت‌های مشاور سرمایه‌گذاری یا سایر نهادهای مالی که دارای مجوز مشاوره هستند، برای بهبود شرایط چیست؟
با توجه به نیازی که امروزه عموم مردم به دریافت توصیه در مورد خرید و فروش اوراق بهادار دارند، نهادهای مالی می‌توانند در جهت توسعه ارائه خدمات و فعالیت‌های قانونی خود به پیشگیری از وقوع ناهنجاری‌ها کمک کنند. با ایجاد شعب و به‌کارگیری افراد دارای شرایط در امور ارائه خدمات مشاوره و تحلیل‌گری، نیاز سرمایه‌گذاران مرتفع خواهد شد و شاهد روی آوردن متقاضیان سرمایه‌گذاری به به کانال‌ها و سایت‌های غیرمجاز نخواهیم بود.
