فراسو خبر پایگاه خبری تحلیلی فراسو خبر
پژوهشکده بیمه، کارگاه تخصصی «مدیریت ریسک جنگ در بیمه و بیمه اتکایی: چالشهای قراردادی، ظرفیت بازار و ملاحظات فنی» را با سخنرانی محسن قرهخانی، راهبر میز اتکایی پژوهشکده بیمه، برگزار کرد. در این کارگاه، ماهیت ریسک جنگ، استثنای پوشش در بیمهنامهها، نقش مدیریت اتکایی در بحران و نحوه ارائه پوشش جنگ در قراردادهای اتکایی تشریح شد.
به گزارش فراسو به نقل از روابط عمومی و امور بینالملل پژوهشکده بیمه، در این کارگاه، نخست مفهوم «جنگ» در صنعت بیمه بازتعریف شد. جنگ تنها به درگیری مسلحانه میان دو کشور محدود نمیشود، بلکه شامل اقدامات خصمانه سازمانیافته، تهاجمات نظامی، جنگهای داخلی، شورشها و عملیات شبهنظامی تحت حمایت دولتها نیز میشود.
سخنران کارگاه با اشاره به بند استثنای جنگ در بیمهنامههای استاندارد، تأکید کرد: شرکتهای بیمهای توان مالی پرداخت خسارتهای همزمان، گسترده و فاجعهبار ناشی از جنگ را ندارد.
به همین دلیل، در شرایط عمومی بیمهنامهها، خسارات ناشی از جنگ، انقلاب، مصادره و عملیات نظامی مستثنا میشوند، مگر اینکه بیمهگذار با پرداخت حق بیمه اضافی، پوشش خاصی را خریداری کند.
تفاوت جنگ با آشوبها و اعتصابات داخلی (SRCC)
یکی از محورهای مهم این کارگاه، تبیین تفاوت میان «ریسک جنگ» و «آشوبها و اعتصابات داخلی» (SRCC) بود. بر اساس مطالب ارائهشده، SRCC به ناآرامیهای اجتماعی «محلی» گفته میشود که معمولاً توسط غیرنظامیان، گروههای اجتماعی، کارگران یا معترضان آغاز میگردد. در مقابل، جنگ توسط نیروهای نظامی و دولتها با اهداف ژئوپولیتیکی آغاز میشود و میتواند کل زیرساختهای یک کشور (بنادر، نیروگاهها، فرودگاهها) را در معرض نابودی قرار دهد. همچنین در حالی که بیمهگران تمایل بیشتری به پوشش SRCC دارند، ریسک جنگ در قراردادهای اتکایی با ظرفیت بسیار محدودی کنترل میشود.
چرا ریسک جنگ با اصول بیمه در تضاد است؟
در این کارگاه، پنج دلیل اصلی برای غیرقابلبیمه بودن ریسک جنگ تشریح شد:
۱. ماهیت فاجعهآمیز و تجمعی: جنگ میتواند همزمان تعداد زیادی از داراییها، افراد و پروژهها را در چندین رشته بیمهای تحت تأثیر قرار دهد و اصل پراکندگی ریسک را از بین ببرد.
۲. عدم قابلیت قیمتگذاری دقیق: جنگ رویدادی نادر، سیاسی، غیرقابل پیشبینی و فاقد الگوی آماری مشخص است، بنابراین محاسبه حق بیمه فنی امکانپذیر نیست.
۳. ریسک سیستماتیک و سرایت: خسارات جنگ میتواند به سرعت از یک رشته به رشته دیگر سرایت کرده و کل صنعت بیمه را درگیر کند.
۴. تأثیرات اقتصادی گسترده: جنگ باعث تورم، نوسان ارز، اختلال در زنجیره تأمین، توقف کسبوکار و افزایش همزمان تعداد خسارتها میشود.
۵. نیاز به پشتوانه دولتی: تجربه تاریخی نشان داده که مدیریت ریسک جنگ در مقیاس کلان، بدون مداخله دولت و ایجاد صندوقهای ویژه امکانپذیر نیست.
پوشش جنگ در قراردادهای اتکایی و نقش مدیریت اتکایی
در بخش دیگری از کارگاه، نحوه ارائه پوشش جنگ در قراردادهای اتکایی و نقش مدیر اتکایی در سه مرحله قبل، حین و پس از جنگ تشریح شد.قبل از جنگ، مدیر اتکایی باید تجمع ریسک را در مناطق مختلف نقشهبرداری کند، آزمونهای تنش (Stress Test) را انجام داده و حداکثر خسارت محتمل (PML) را تحت سناریوهای جنگی محاسبه نماید.حین جنگ، وظیفه مدیر اتکایی شامل توقف فوری پذیرش ریسک در مناطق پرخطر، پایش روزانه تجمع ریسک و برقراری ارتباط مستمر با بیمهگران اتکایی برای تأیید پوشش و قابلیت وصول خسارت است.پس از جنگ نیز تمرکز بر بازیابی خسارت از بیمهگران اتکایی، تحلیل عملکرد پرتفوی و بازطراحی برنامههای اتکایی با ظرفیت کمتر و استثنائات سختگیرانهتر خواهد بود.
بازار بیمه در بحران خاورمیانه
در این کارگاه با استناد به گزارشهای منتشرشده توسط شرکتهای ائون (Aon)، مارش (Marsh)، ویلز تاور واتسون (WTW)، گالاگر (Gallagher) و لاکتون (Lockton)، وضعیت بازار بیمه در بحران اخیر خاورمیانه را تشریح کرد.
بر این اساس، بیمهگران اتکایی بینالمللی پوشش جنگ را برای مناطق خلیج فارس محدود کرده، نرخها را به طور قابل توجهی افزایش داده و در برخی موارد، اخطارهای فسخ ۷ روزه صادر کردهاند. رشتههای بیمه دریایی، انرژی و هوانوردی بیشترین فشار را متحمل شدهاند.
این کارگاه با هدف ارتقای آمادگی صنعت بیمه کشور برای مواجهه با ریسکهای ژئوپولیتیک و آشنایی با سازوکارهای قراردادی و فنی مدیریت ریسک جنگ برگزار شده است.