فراسو خبر پایگاه خبری تحلیلی فراسو خبر
درست است که به دلایل نظامی و بیشتر امنیتی، اینترنت بینالمللی قطع شد و از دسترسی به پلتفرمها و شبکههای اجتماعی بینالمللی مانند تلگرام، واتسآپ، یوتیوب و اینستاگرام محروم شدهایم اما آن چه باعث شد تا ما همچنان بسیاری از فعالیتهای روزمره خود مانند خدمات بانکی، کلاسهای مجازی برای دانش آموزان و استفاده از پلتفرمهای نمایش خانگی را بدون وقفه در اختیار داشته باشیم «اینترنت ملی» بود، همان اینترنتی که به غلط در مقابل اینترنت بینالمللی قرار داده شده بود اما لزوم آن مانند جعبه کمکهای اولیه برای کشور نیاز بود و اتفاقا در شرایط جنگ ایران و آمریکا که از اوایل اسفند سال گذشته تا کنون خدمات و فعالیتهای کشور را مختل کرده، مانند یک فرشته نجات به کمک آمد و نگذاشت بسیاری از کارها و فعالیتهای روزمره مردم حتی در شهرهایی که زیر بمب باران بودن با اختلال و کمبود مواجه شود.
مطمئنا این روزها که در مواجههی مستقیم با جنگ هستیم، راحتتر و بهتر بتوان در مورد کاربرد و لزوم داشتن اینترنت ملی در کشور سخن گفت و متهم به ترویج بسته شدن فضای مجازی نشد. به زبان ساده اینترنت ملی بستری است که قرار است ارتباطات داخلی در درون کشور را بدون نیاز به اینترنت جهانی فراهم کند و این دقیقا همان کاری بود که وزارت ارتباطات و شرکت زیرساخت انجام داد تا هیچکدام از فعالیتهای خدماتی و رفاهی مردم در دوران جنگ با مشکل مواجه نشود.
این نکتهای بود که رییس جمهور نیز به آن اشاره کرد، مسعود پزشکیان که روز ۲۵ فروردین به صورت سرزده به وزارت ارتباطات رفته بود از عملکرد زیست بوم ارتباطات کشور در روزهای جنگ تعریف کرد و گفت: «علیرغم وقوع بحران و شرایط جنگی در حدود ۴۰ روز گذشته، کشور با حداقل نوسانات در حوزه خدمات زیرساختی و ارتباطی مواجه بوده است؛ امری که بیانگر تابآوری بالای زیرساختهای ملی و تلاش هماهنگ مدیران اجرایی در صف و ستاد است.»
او همچنین به نقشآفرینی بخش خصوصی در توسعه زیرساختهای ارتباطی اشاره کرد و افزود: «دولت موظف است با سیاستگذاری هوشمندانه، از این ظرفیتها حمایت و موانع پیشروی آنها را برطرف کند.»
وزیر ارتباطات دولت چهاردهم هم چند روز پیش در سایت دولت یادداشتی در خصوص اینترنت ملی نوشت و بر لزوم وجود و تقویت آن تاکید کرد. ستار هاشمی، نوشت: «در این میان عملکرد شبکه ملی اطلاعات در پاسخ به نیازهای داخلی، حائز اهمیت و قابل توجه بوده است. به نحوی که این شبکه در دوره اخیر توانست با پایداری قابل قبول، طیف گستردهای از خدمات حیاتی از جمله ارتباطات پایه، خدمات بانکی، فرایندهای اداری، آموزش، سلامت، امدادرسانی و… را پشتیبانی کند. در نتیجه استمرار ارائه این خدمات در شرایط خاص، بیانگر آن است که سرمایهگذاریهای انجامشده در توسعه زیرساختهای بومی در بزنگاههای حساس، توان اتکا و ایفای نقش مؤثر را داشته و قادر است بخشی از نیازها و فشارهای ناشی از اختلالات گسترده را کاهش دهد. با این حال، تأکید بر کارکردهای شبکه ملی اطلاعات، بههیچوجه به معنای بینیازی کشور از اینترنت بینالملل نیست.»
روشن نگه داشتن چراغ زندگی دیجیتال
در اینکه وجود اینترنت بینالمللی برای همه ما از نان شب واجبتر است و بسیاری از مردم شغل و کار خود را در پلتفرمهای خارجی مانند اینستاگرام و یوتیوب تعریف کردهاند و از آنجا کسب درآمد میکنند و اکنون با مشکلات درآمدی روبرو هستند
اما این اینترنت ملی بود که نگذاشت فضای مجازی در کشور خاموش شود و همچنان چراغ بسیاری از فعالیتهای مهم و ضروری کشور بر زمین نماند. هم اکنون که در دوره موقت اینترنت ملی به سر میبریم، تمامی بانک ها از سیستم داخلی خود برای ارائه خدمات استفاده می کنند، تمام مدارس به پلتفرم شاد متصل هستند و در دوره جنگ هیچ کلاسی تعطیل نشد و معلمان و دانش آموزان در فضای مجازی به درس و مشق خود مشغول هستند.
در کنار آن شبکه های اجتماعی مانند بله و روبیکا نیز تا حدودی توانستند جای شبکههای محبوبی مانند تلگرام و اینستاگرام را به صورت موقت پر کنند.
یادمان باشد در روزهای آخر دی ماه سال گذشته به دلیل اعتراضات سراسری که در کشور رخ داده بود،اینترنت بینالمللی قطع شده بود و اینترنت ملی بار فضای مجازی کشور را بر دوش می کشید اما این به آن معنا نبود که قرار است اینترنت ملی جایگزین اینترنت بین المللی شود و دیدیم بعد از حدود یک ماه اینترنت بین المللی وصل شد و حتی وزیر ارتباطات بر گستردهتر شدن آن تاکید کرد.
ستار هاشمی در بهمن سال پیش وعده داد:«تمام تلاش و اولویت این وزارتخانه و دولت بر بازگشت اینترنت به شرایط پایدار وعادی استوار است. حدود ده میلیون شهروند ایرانی به صورت مستقیم و غیرمستقیم معیشت خود را بر بستر اقتصاد دیجیتال تأمین میکنند و کسبوکارها نیازمند ارتباط پایدار و باکیفیت هستند. دغدغههای کسبوکارها شنیده شده و تلاشها برای بازگرداندن کیفیت ارتباطات به شرایط مطلوب ادامه دارد.»
همینطور جنگ آمریکا علیه ایران در روزهای آخر سال گذشته در زمانی رخ داد که کشور ما در شرایط خاصی به سر میبرد؛ معمولا اسفند ماه برای ما ایرانیان آغازی برای است برای خرید عید به همین سبب تردد در شهرها و تراکنش هاش خرید چه در کوچه و بازار و چه در فضای مجازی بالا میرود، دوم آنکه در روزهای آخر سال معمولا حجم کاری إدارات دولتی و شرکتهای خصوصی زیاد می شود و به سبب دورکار شدن کارمندان بالا رفتن حجم اینترنت و ترافیک آن عجیب و غیرمعمول نبود، سوم آنکه با اینکه به دلیل شرایط جنگ کارمندان بانکها به صورت شیفت در شعبات حضور پیدا میکردند اما تقریبا حجم حضور مردم در بانکها کم نشد و وصل بودن شبکه و کارتابهای بین بانکی بسیار ضروری بود، نکته دیگر موضوع خرید مردم از طریق کالابرگ بود که اگر اینترنت ملی در روزهای قبل از عید و پس از آن قطع و یا حتی با اختلال مواجه میشد امکان داشت کشور با بحرانی وسیع تر از بحران جنگ مواجه شود اما وزارت ارتباطات و شرکت مخابرات بدون ثانیهای تعطیلی توانست با اینترنت ملی کشور را از یک بحران بزرگ که قطعا گریبان ۹۰ میلیون ایرانی را می گرفت عبور کند.
در نهایت اما این نکته را نیز نباید فراموش کنیم که هرچند به مدد اینترنت ملی می توان بسیاری از فعالیتهای روزمره مردم در کشور را انجام داد اما تداوم روابط اجتماعی و اقتصادی هر کشور به اینترنت بینالمللی نیاز دارد و به همین دلیل است که چند روز پیش احسان چیتساز، معاون سیاستگذاری و برنامهریزی فاوا و اقتصاد دیجیتال وزارت ارتباطات، در نشست با فعالان اقتصاد دیجیتال که در سازمان نظام صنفی رایانهای استان تهران برگزار شد، تأکید کرد که اینترنت یک امتیاز نیست بلکه زیرساخت حیاتی اقتصاد است و نگرانی خود از ادامه قطع اینترنت بین الملل اینگونه بیان کرد: «در اقتصاد دیجیتال، دسترسی پایدار و باکیفیت به اینترنت، یک حق بنیادین برای فعالیت اقتصادی محسوب میشود. هرگونه اختلال یا محدودیت، مستقیماً به کاهش بهرهوری، از دست رفتن بازارهای بینالمللی و تضعیف رقابتپذیری کشور منجر میشود.» چیتساز در نهایت هشدار داد که ادامه این وضعیت میتواند به مهاجرت گسترده نیروی انسانی متخصص، تعطیلی استارتاپها و از بین رفتن سرمایههای نامشهود کشور منجر شود.
دو بال اینترنت ملی و بین الملل
بهرحال باید به این نکته مهم توجه داشت که در طول جنگ امکان استفاده دشمن از اینترنت بینالمللی برای ضربه زدن به مردم و زیرساختهای حیاتی کشور وجود دارد و عاقلانه این است که با هر ترفندی راه نفوذ دشمن گرفته شود و قطع موقت اینترنت بینالمللی و تقویت اینترنت ملی در همین راستا بود. این همان نکته ای است که ستارهاشمی وزیر ارتباطات در یادداشت خود که در سایت دولت منتشر شده به آن اشاره کرده است: «واقعیت آن است که اقتصاد دیجیتال، تعاملات علمی، خدمات نوین، زنجیرههای تأمین، ارتباطات، بهروزرسانیهای امنیتی و بسیاری از نیازهای روزمره مردم، بهشکل ذاتی به بستر جهانی اینترنت وابستهاند؛ بنابراین قطع یا محدودیت در این اتصال، نهتنها دسترسی به منابع و خدمات بینالمللی را تحت تأثیر قرار میدهد، بلکه میتواند دامنه پیامدهای قابل توجه و حتی غیرقابل جبران بر فعالیت کسبوکارها، جریان نوآوری و حتی سرمایه اجتماعی را روز به روز گستردهتر کند.»
او ادامه داد: «از این منظر تأکید میشود شبکه ارتباطات داخلی و اینترنت بینالملل، نه بهعنوان دو گزینه جایگزین برای یکدیگر، بلکه بهعنوان دو مؤلفه مکمل باید در نظر گرفته شوند. بر این اساس، هرگونه سیاستگذاری در این حوزه زمانی اثربخش خواهد بود که این دو بستر در تعامل با یکدیگر تعریف شوند و بتوانند در کنار هم، نیازهای متنوع و رو به رشد جامعه را تأمین کنند.»