فراسو خبر پایگاه خبری تحلیلی فراسو خبر
فراسو/ سی‌وسومین همایش ملی و چهاردهمین همایش بین‌المللی بیمه و توسعه که ۱۴ آذرماه ۱۴۰۵ با شعار راهبردی «حکمرانی هوشمند بیمه و اعتماد نهادی؛ زیرساخت اقتصاد بیمه‌محور» برگزار می‌شود، می‌تواند فراتر از یک گردهمایی علمی و تخصصی، به نقطه عطفی در مسیر بازتعریف جایگاه صنعت بیمه در اقتصاد ایران تبدیل شود.
تأکید برگزارکنندگان بر رویکرد مسئله‌محور، معرفی برترین آثار و ایده‌های صنعت بیمه و ایجاد پیوند میان پژوهش‌های علمی و نیازهای واقعی بازار، نشان‌دهنده تلاش برای تغییر رویکرد سنتی به همایش‌های تخصصی و حرکت به سمت الگویی کاربردی‌تر و اثرگذارتر است؛ الگویی که در آن، ارزش یک پژوهش نه صرفاً با اعتبار علمی آن، بلکه با میزان تأثیرگذاری‌اش بر حل مسائل صنعت سنجیده می‌شود.
واقعیت این است که صنعت بیمه ایران با وجود برخورداری از ظرفیت‌های گسترده مالی، انسانی و تخصصی، همچنان با چالش‌هایی نظیر پایین بودن ضریب نفوذ بیمه در مقایسه با ظرفیت‌های اقتصادی کشور، تمرکز بخشی از بازار بر رشته‌های محدود، ناترازی در برخی شرکت‌های بیمه، ضعف در بهره‌گیری از فناوری‌های نوین، چالش‌های ارزیابی و مدیریت ریسک و ضرورت افزایش اعتماد عمومی مواجه است.
از این منظر، انتخاب شعار امسال همایش را باید تلاشی برای توجه هم‌زمان به دو مؤلفه بنیادین توسعه صنعت بیمه، یعنی کیفیت حکمرانی و سرمایه اجتماعی دانست.
پژوهش مسئله‌محور؛ حلقه مفقوده توسعه صنعت بیمه
یکی از مهم‌ترین دستاوردهای بالقوه همایش امسال، تقویت ارتباط میان دانشگاه‌ها، مراکز پژوهشی، شرکت‌های بیمه، نهاد ناظر و فعالان اجرایی بازار است.
در بسیاری از موارد، فاصله‌ای میان موضوعات مورد مطالعه در مراکز علمی و مشکلات روزمره شرکت‌های بیمه وجود دارد. پژوهش‌هایی که به تصمیم‌های اجرایی، اصلاح فرآیندها یا طراحی محصولات جدید منجر نمی‌شوند، نمی‌توانند به‌تنهایی موتور تحول صنعت باشند.
به همین دلیل، رویکرد مسئله‌محور همایش می‌تواند زمینه‌ساز شکل‌گیری یک نظام پژوهشی مبتنی بر نیازهای واقعی بازار شود.
برای مثال، موضوعاتی همچون اصلاح ساختار مدیریت ریسک، کاهش هزینه‌های عملیاتی، بهبود فرآیند پرداخت خسارت، توسعه بیمه‌های زندگی، طراحی محصولات متناسب با نیاز خانوارها و بنگاه‌های اقتصادی و افزایش توانگری مالی شرکت‌های بیمه، از جمله مسائلی هستند که نیازمند پژوهش‌های کاربردی و راهکارهای قابل اجرا هستند.
اگر دستاوردهای این همایش به تدوین برنامه‌های عملیاتی برای شرکت‌های بیمه و نهادهای سیاست‌گذار منجر شود، می‌توان انتظار داشت که ارتباط میان دانش و صنعت از یک تعامل مقطعی به یک همکاری مستمر و اثربخش تبدیل شود.
حکمرانی هوشمند؛ ضرورت عبور از نظارت سنتی
یکی از محورهای کلیدی همایش امسال، حکمرانی هوشمند بیمه است؛ موضوعی که با تحولات فناوری و پیچیده‌تر شدن ریسک‌های اقتصادی، اهمیت فزاینده‌ای پیدا کرده است.
در الگوهای سنتی، بخش قابل توجهی از نظارت بر عملکرد شرکت‌های بیمه بر گزارش‌های دوره‌ای و ارزیابی‌های پسینی استوار است. این در حالی است که توسعه فناوری‌های داده‌محور، هوش مصنوعی و سامانه‌های نظارت برخط می‌تواند امکان شناسایی زودهنگام ریسک‌ها و مداخله به‌موقع نهاد ناظر را فراهم کند.
استفاده از فناوری‌های RegTech و SupTech، تحلیل کلان‌داده‌ها و ابزارهای هوشمند ارزیابی ریسک می‌تواند به افزایش شفافیت، کاهش تخلفات، بهبود نظارت بر توانگری مالی شرکت‌ها و ارتقای کیفیت تصمیم‌گیری در صنعت بیمه کمک کند.
البته حکمرانی هوشمند صرفاً به معنای دیجیتالی کردن فرآیندهای موجود نیست؛ بلکه مستلزم بازنگری در ساختار تصمیم‌گیری، پاسخ‌گویی، مدیریت داده و نظام نظارتی است.
در این مسیر، حفظ امنیت اطلاعات بیمه‌گذاران، صیانت از حریم خصوصی، شفافیت الگوریتم‌ها و جلوگیری از تبعیض در تصمیم‌های مبتنی بر هوش مصنوعی نیز باید مورد توجه قرار گیرد.
اعتماد نهادی؛ سرمایه‌ای که توسعه بیمه به آن وابسته است
هیچ صنعتی بدون اعتماد مشتریان نمی‌تواند به توسعه پایدار دست پیدا کند و این مسئله در صنعت بیمه اهمیت دوچندان دارد.
بیمه‌گذار در واقع برای پوششی در برابر ریسک‌های احتمالی آینده هزینه می‌کند و انتظار دارد در زمان وقوع خسارت، شرکت بیمه به تعهدات خود عمل کند.
بنابراین، تجربه واقعی مشتری در زمان دریافت خدمات و به‌ویژه هنگام پرداخت خسارت، نقش تعیین‌کننده‌ای در شکل‌گیری اعتماد عمومی دارد.
شفافیت قراردادها، سرعت و دقت در ارزیابی خسارت، پاسخ‌گویی مناسب، ثبات مالی شرکت‌ها و کاهش اختلافات میان بیمه‌گران و بیمه‌گذاران، از جمله عواملی هستند که می‌توانند اعتماد نهادی را تقویت کنند.
از این منظر، شعار امسال همایش یک پیام مهم برای فعالان صنعت بیمه دارد: توسعه بازار صرفاً از مسیر افزایش تبلیغات و شبکه فروش اتفاق نمی‌افتد؛ بلکه اعتماد باید در عملکرد واقعی شرکت‌های بیمه دیده شود.
هر اندازه بیمه‌گذاران از کیفیت خدمات و ایفای تعهدات شرکت‌ها اطمینان بیشتری داشته باشند، زمینه برای افزایش تقاضای بیمه، گسترش بیمه‌های زندگی و توسعه پوشش‌های جدید فراهم‌تر خواهد شد.
فناوری‌های نوین و اینشورتک؛ مسیر تازه خلق ارزش در صنعت بیمه
یکی دیگر از ظرفیت‌های مهم همایش امسال، توجه به فناوری‌های بیمه‌ای و شرکت‌های دانش‌بنیان و اینشورتک‌هاست.
هوش مصنوعی، تحلیل داده، اینترنت اشیا، سامانه‌های ارزیابی هوشمند خسارت و فناوری‌های نوین احراز هویت می‌توانند ساختار سنتی ارائه خدمات بیمه‌ای را متحول کنند.
این فناوری‌ها علاوه بر کاهش هزینه‌های عملیاتی، امکان طراحی محصولات متناسب با نیازهای گروه‌های مختلف جامعه را فراهم می‌کنند.
برای نمونه، توسعه بیمه‌های مبتنی بر میزان استفاده، بیمه‌های پارامتریک، پوشش‌های مرتبط با تغییرات اقلیمی و محصولات ویژه کسب‌وکارهای دیجیتال می‌تواند بخش‌های جدیدی از بازار را در اختیار صنعت بیمه قرار دهد.
همچنین استفاده از ابزارهای هوشمند در شناسایی تقلب، ارزیابی ریسک و مدیریت خسارت می‌تواند به افزایش بهره‌وری و بهبود نسبت هزینه‌ها منجر شود.
البته تحقق این ظرفیت‌ها مستلزم ایجاد زیرساخت داده‌ای مناسب، تدوین مقررات متناسب با فناوری‌های جدید و افزایش همکاری میان شرکت‌های بیمه و زیست‌بوم نوآوری کشور است.
نقش همایش در افزایش تاب‌آوری اقتصاد ایران
نقش صنعت بیمه به جبران خسارت‌های فردی و سازمانی محدود نمی‌شود. این صنعت می‌تواند از طریق انتقال و توزیع ریسک، از سرمایه‌های مولد، زیرساخت‌های اقتصادی و فعالیت بنگاه‌های تولیدی حمایت کند.
در شرایطی که اقتصاد ایران با ریسک‌های متعددی از جمله تورم، نوسانات ارزی، حوادث طبیعی، تغییرات اقلیمی و مخاطرات ژئوپلیتیکی مواجه است، توسعه ظرفیت‌های بیمه‌ای می‌تواند به افزایش تاب‌آوری اقتصادی کمک کند.
توسعه بیمه‌های مهندسی، انرژی، حمل‌ونقل، مسئولیت، اعتبار و پوشش‌های تخصصی برای صنایع بزرگ، از جمله اقداماتی است که می‌تواند امنیت سرمایه‌گذاری و استمرار فعالیت اقتصادی را تقویت کند.
از سوی دیگر، صنعت بیمه با مدیریت مناسب منابع و سرمایه‌گذاری بلندمدت ذخایر و منابع خود، می‌تواند در تأمین مالی اقتصاد نیز نقش‌آفرینی کند؛ البته این نقش باید با رعایت الزامات نقدشوندگی، مدیریت دارایی و بدهی و حفظ توان ایفای تعهدات بیمه‌ای همراه باشد.
در چنین شرایطی، همایش بیمه و توسعه می‌تواند بستری برای بررسی راهکارهای تبدیل صنعت بیمه از یک نهاد عمدتاً جبران‌کننده خسارت به یکی از زیرساخت‌های مؤثر ثبات و رشد اقتصادی باشد.
فرصت بین‌المللی؛ معرفی ظرفیت‌های بیمه ایران به جهان
وجه بین‌المللی همایش امسال نیز از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.حضور پژوهشگران، کارشناسان و فعالان بین‌المللی می‌تواند زمینه تبادل دانش، انتقال تجربه و آشنایی با الگوهای موفق حکمرانی، تنظیم‌گری و توسعه بازارهای بیمه‌ای را فراهم کند.
صنعت بیمه ایران برای توسعه پایدار نیازمند شناخت دقیق‌تر تحولات جهانی در حوزه‌هایی مانند بیمه‌های دیجیتال، مدیریت ریسک‌های نوظهور، بیمه‌های اتکایی، استانداردهای نظارتی و مدل‌های نوین ارزیابی ریسک است.
در این میان، برگزاری یک رویداد بین‌المللی می‌تواند به معرفی توان علمی و تخصصی کشور، ظرفیت شرکت‌های بیمه ایرانی و دستاوردهای پژوهشی فعالان این حوزه کمک کند.
همچنین تعامل با مراکز علمی و نهادهای تخصصی خارجی می‌تواند زمینه‌ساز همکاری‌های پژوهشی مشترک، توسعه دانش فنی و تقویت ارتباطات حرفه‌ای باشد.
البته تبدیل این ظرفیت به همکاری‌های اقتصادی و عملیاتی، به فراهم بودن الزامات حقوقی، مالی، نظارتی و امکان تعاملات بین‌المللی وابسته است.از این رو، بین‌المللی شدن همایش نباید صرفاً به حضور مهمانان خارجی محدود شود؛ بلکه باید به ایجاد شبکه‌ای پایدار از همکاری‌های علمی و تخصصی میان صنعت بیمه ایران و سایر بازارهای بیمه‌ای جهان منجر شود.
از همایش تا اقدام؛ معیار واقعی موفقیت چیست؟
با وجود تمام ظرفیت‌های یادشده، نباید فراموش کرد که موفقیت یک رویداد تخصصی صرفاً با تعداد مقالات، سخنرانی‌ها یا شرکت‌کنندگان آن سنجیده نمی‌شود.معیار اصلی موفقیت سی‌وسومین همایش بیمه و توسعه، میزان تأثیرگذاری نتایج آن بر تصمیم‌گیری‌ها و عملکرد واقعی صنعت بیمه خواهد بود.
برای تحقق این هدف، پیشنهاد می‌شود خروجی همایش در قالب یک نقشه راه اجرایی تنظیم شود که در آن، مسائل اولویت‌دار صنعت، راهکارهای پیشنهادی، دستگاه‌ها و نهادهای مسئول، زمان‌بندی اجرا و شاخص‌های ارزیابی عملکرد مشخص باشند.
تشکیل کارگروه‌های پیگیری برای موضوعاتی مانند تحول دیجیتال، اصلاح نظام نظارتی، افزایش اعتماد بیمه‌گذاران، توسعه بیمه‌های زندگی، ارتقای توانگری مالی و گسترش همکاری‌های بین‌المللی نیز می‌تواند به استمرار دستاوردهای همایش کمک کند.
انتشار گزارش عملکرد دوره‌ای از میزان تحقق پیشنهادها نیز ضروری است تا مشخص شود کدام ایده‌ها از مرحله ارائه و بحث عبور کرده و به تغییرات عملیاتی در صنعت منجر شده‌اند.
و در پایان؛ همایش امسال فرصتی برای بازتعریف آینده صنعت بیمه
سی‌وسومین همایش ملی و چهاردهمین همایش بین‌المللی بیمه و توسعه در شرایطی برگزار می‌شود که صنعت بیمه ایران بیش از هر زمان دیگری به اصلاح ساختارها، تقویت اعتماد عمومی، توسعه فناوری و افزایش نقش‌آفرینی در اقتصاد کشور نیاز دارد.
ترکیب سه مؤلفه پژوهش مسئله‌محور، حکمرانی هوشمند و اعتماد نهادی می‌تواند چارچوب مناسبی برای حرکت به سمت یک صنعت بیمه کارآمدتر، شفاف‌تر و رقابت‌پذیرتر فراهم کند.
این همایش همچنین فرصتی برای نزدیک‌تر شدن دانشگاه، صنعت، نهاد ناظر و شرکت‌های فناور است تا مسائل واقعی بازار به دستور کار پژوهشگران تبدیل شود و دستاوردهای علمی در خدمت حل مشکلات اجرایی قرار گیرد.
در نهایت، اهمیت این رویداد نه در برگزاری یک همایش دیگر، بلکه در فرصتی است که برای تغییر نگرش و اصلاح مسیر توسعه صنعت بیمه فراهم می‌کند.
صنعت بیمه ایران برای رسیدن به جایگاه واقعی خود در اقتصاد کشور، بیش از آنکه به گسترش کمی فعالیت‌ها نیاز داشته باشد، به افزایش کیفیت حکمرانی، تعمیق اعتماد عمومی، نوآوری در خدمات و توانایی تبدیل دانش به اقدام نیازمند است.
اگر همایش امسال بتواند این چهار مؤلفه را به برنامه‌ای اجرایی و قابل ارزیابی تبدیل کند، می‌توان آن را گامی مؤثر در مسیر شکل‌گیری اقتصادی بیمه‌محور و ارتقای جایگاه بین‌المللی صنعت بیمه ایران دانست.
عبدالله زاده- سردبیر فراسو خبر
