فراسو خبر پایگاه خبری تحلیلی فراسو خبر
بررسی دیدگاه ۱۰ کارشناس بازار سرمایه نشان میدهد کفه تردید نسبت به بازگشایی بورس همچنان سنگین است. طبق جمعبندی انجامشده، حدود ۷۰ درصد کارشناسان بر تداوم بسته ماندن بازار سهام تأکید دارند و حتی موافقان بازگشایی نیز، بازگشت معاملات را مشروط به فراهم شدن الزامات مشخصی میدانند.
به گزارش فراسو به نقل از اکواقتصاد، در میان مخالفان بازگشایی، محورهای مشترکی به چشم میخورد؛ از جمله تداوم نااطمینانی، نبود شفافیت اطلاعاتی و نامشخص بودن ابعاد آسیب به شرکتها. در این میان، احمد اشتیاقی معتقد است بورس «حداقل تا یک ماه آینده و آن هم به شرط بهبود فضا» آماده بازگشایی نیست. سلمان نصیرزاده نیز تأکید دارد که بازار باید تا روشن شدن ابعاد خسارتها بسته بماند. از سوی دیگر، محمد خبریزاد به آسیبهای مستقیم و غیرمستقیم به صنایع بورسی اشاره میکند و برزو حقشناس نیز معتقد است دلایل اولیه تعطیلی همچنان پابرجاست.
در همین راستا، بهنام علیخانی شرط بازگشایی را افشای کامل اطلاعات از سوی شرکتها میداند و شهیر محمدنیا از نبود شفافیت در شرایط فعلی سخن میگوید. همچنین مریم محبی با اشاره به تداوم ابهام در وضعیت شرکتها و متغیرهای کلان اقتصادی، بازگشایی را در شرایط فعلی پرریسک ارزیابی میکند.
در مقابل، اقلیت کارشناسان با اصل بازگشایی موافقاند، اما نه بدون قید و شرط. ایمان رئیسی هشدار میدهد که ادامه تعطیلی میتواند به اعتماد سهامداران و نقدشوندگی بازار آسیب بزند. نیما میرزایی نیز بازگشایی را منوط به حمایت جدی و هماهنگ نهادهای مختلف میداند و برخی دیگر از کارشناسان نیز بر بازگشایی مدیریتشده و مرحلهای تأکید دارند.
از تعطیلی جنگی تا قفل ۵۰ روزه
این اختلاف نظرها در حالی مطرح میشود که بازار سرمایه ایران یکی از خاصترین دورههای خود را پشت سر میگذارد. معاملات سهام از ۹ اسفند ۱۴۰۴ و همزمان با تشدید تنشهای نظامی متوقف شد؛ تصمیمی که در ابتدا با هدف کنترل هیجانات اتخاذ شد، اما در ادامه به یک تعطیلی طولانیمدت تبدیل شد.
با آغاز سال ۱۴۰۵، اگرچه سناریوهای مختلفی برای بازگشایی مطرح شد، اما تداوم نااطمینانیها باعث شد بازار سهام همچنان در حالت توقف باقی بماند. در این میان، بازار سرمایه بهطور کامل تعطیل نشد و عملاً به دو بخش تقسیم شد:از یک سو، معاملات سهام متوقف ماند و از سوی دیگر، ابزارهایی مانند اوراق بدهی و صندوقهای سرمایهگذاری به فعالیت خود ادامه دادند.
تغییر مسیر نقدینگی؛ از سهام به داراییهای کمریسک
در دوره توقف معاملات، رفتار سرمایهگذاران نیز تغییر محسوسی داشته است. دادههای معاملاتی نشان میدهد بخش قابل توجهی از نقدینگی از بازار سهام فاصله گرفته و به سمت ابزارهای کمریسکتر مانند صندوقهای درآمد ثابت و صندوقهای مبتنی بر طلا حرکت کرده است؛ موضوعی که نشاندهنده افزایش ریسکگریزی در فضای اقتصادی است.
همزمان، طولانی شدن تعطیلی باعث شد بورس وارد دورهای بیش از ۵۰ روز توقف شود؛ وضعیتی که نگرانیها را از «زمان بازگشایی» به «نحوه بازگشایی» تغییر داد.
بازگشایی در هالهای از ابهام؛ یکباره یا تدریجی؟
در هفتههای اخیر، بحث درباره مدل بازگشایی شدت گرفته است. در حالی که بخشی از کارشناسان بر بازگشایی تدریجی تأکید دارند، رئیس سازمان بورس اعلام کرده که بازگشایی بهصورت مرحلهای نخواهد بود و در یک مقطع زمانی مشخص انجام میشود؛ هرچند همه نمادها بهطور همزمان باز نخواهند شد.
در عین حال، شروطی مانند افشای اطلاعات شرکتها، کاهش ابهامات و ایجاد حداقل ثبات اقتصادی بهعنوان پیشنیازهای بازگشایی مطرح شده و برخی گمانهزنیها از احتمال بازگشت بازار در بازهای کوتاهمدت حکایت دارد.
مسأله اصلی دیگر «زمان» نیست
برآیند نظرات کارشناسی و شرایط فعلی بازار نشان میدهد بورس در یک دوراهی حساس قرار گرفته است. از یک سو، تداوم تعطیلی میتواند به فرسایش اعتماد و کاهش کارایی بازار منجر شود و از سوی دیگر، بازگشایی زودهنگام بدون رفع ابهامات، ریسک بروز شوکهای شدید قیمتی را افزایش میدهد.
در چنین فضایی، مسأله اصلی دیگر «کی باز میشود» نیست، بلکه این است که بازار چگونه باز میشود؛ آیا بازگشایی به تخلیه هیجانی و فشار فروش ختم خواهد شد، یا میتواند به بازتنظیم بازار و بازگشت تدریجی اعتماد سرمایهگذاران منجر شود؟
پاسخ این سؤال، مسیر آینده بازار سرمایه را تعیین خواهد کرد.