دبیرکل فرهنگی یونسکو، اقبال را صدای بیداری و عزتبخشی به شرق در عصر بحران دانست و گفت: دغدغه اصلی اقبال، بازگرداندن عزت و اعتمادبهنفس به جوامع شرقی بود.
به گزارش فراسو به نقل از مرکز روابط عمومی و امور بینالملل وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، “حسن فرطوسی”، دبیرکل فرهنگی یونسکو در همایش «مواجهه شرق و غرب در اندیشههای علامه محمد اقبال لاهوری» که به مناسبت هشتاد و هشتمین سالگرد درگذشت علامه اقبال لاهوری با حضور وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی برگزار شد، به تحلیل نقش تاریخی و معنوی اقبال در بیداری شرق پرداخت.
وی در این همایش با اشاره به زمینههای فکری و اجتماعی دوران اقبال گفت: ظهور و برجستگی اقبال، محصول شرایط پیچیده و بحرانی شرق بود؛ شرایطی که نیازمند صدایی بیدارگر و کوبنده بود.
وی توضیح داد: اقبال زبان نهیب زدن را بهجا و بهموقع به کار گرفت؛ زیرا جهان شرقی در آن مقطع نیازمند یک تفکر انقلابی بود، تفکری که در آن نفی وضعیت موجود و نقد دیگری – چه استعمار بیرونی و چه رکود درونی – سهم مهمی داشت.
به گفته فرطوسی، اقبال تجربهای کمنظیر داشت؛ او از شرق برخاسته بود اما غرب را نیز از نزدیک دیده بود و در هر دو فضا زیسته بود. همین پیوند سبب شد که نقد او از هر دو جهان عمیق، واقعبینانه و خالی از تعصب باشد.
دبیرکل فرهنگی یونسکو افزود: اقبال باور داشت که عشق و گرمای معنوی شرق، بدون عقل منظم و روشمند غرب به نتیجه نمیرسد؛ همانطور که علم سرد و بیروح غربی بدون اخلاق و معنویت شرقی میتواند همچون چاقویی سرد و بیهدف باشد.
وی تأکید کرد: دغدغه اصلی اقبال، بازگرداندن عزت و اعتمادبهنفس به جوامع شرقی بود؛ جوامعی که زمانی بر قلههای تمدنی جهان ایستاده بودند، اما بهمرور دچار عقبماندگی و کاستی در عزت مندی شدند.
فرطوسی گفت: اقبال میخواست انسان شرقی، خود را از منظر عزت و کرامت بازشناسی کند و دوباره توان درونی خویش را به یاد آورد.
دبیرکل فرهنگی یونسکو همچنین خاطرنشان کرد: پیام اقبال، نه بازگشت به گذشته، بلکه بازیابی توان و هویت درونی برای حرکت در مسیر آینده بود.
وی اندیشه اقبال را ترکیبی از معنویت شرقی و عقلانیت غربی توصیف کرد؛ دو عنصری که به باور اقبال، تنها در کنار هم میتوانند تمدنسازی کنند.
فرطوسی در پایان تأکید کرد که جهان معاصر همچنان به خوانش دقیق اندیشههای اقبال نیاز دارد و ملتهای شرقی میتوانند با تکیه بر این رویکرد تلفیقی، جایگاه خود را در جهان امروز بازیابند.
فراسو خبر پایگاه خبری تحلیلی فراسو خبر