امروز شنبه، ۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۵
Breaking News

شتاب پالایش و پخش در متنوع‌سازی سبد سوخت؛ احیای ظرفیت CNG و کاهش مصرف بنزین

متنوع‌سازی سبد سوخت، به‌عنوان یکی از اولویت‌های دولت چهاردهم، طی یک سال گذشته با اجرای مجموعه‌ای از طرح‌ها و قراردادها وارد فاز عملیاتی شده است؛ اقدامی که در پی پیشی گرفتن مصرف بنزین از تولید و استفاده‌نشدن از ظرفیت سوخت‌هایی مانند CNG و LPG، اهمیت آن بیش از پیش نمایان شده است.

به گزارش فراسو به نقل از پایگاه اطلاع رسانی شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی ایران، متنوع‌سازی سبد سوخت یکی از اهدافی بود که از ابتدای روی کار آمدن دولت چهاردهم در دستور کار قرار گرفت و طی یک سال اخیر اقدامات مختلفی برای تحقق آن انجام شده است. پیشی گرفتن مصرف بنزین از تولید و مغفول ماندن ظرفیت سوخت‌هایی مانند CNG و LPG، ضرورت حرکت به سمت تنوع‌بخشی به سبد سوخت کشور را دوچندان کرده است.

رونمایی از طرح‌ها و پروژه‌های متنوع‌سازی سبد سوخت

در همین راستا، بهمن‌ماه سال گذشته طرح‌ها و پروژه‌های متنوع‌سازی سبد سوخت کشور با حضور محمدصادق عظیمی‌فر، مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی ایران، کرامت ویس‌کرمی، مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ایران، معاون وزیر صنعت، معدن و تجارت و جمعی از مدیران صنایع خودروسازی و بخش خصوصی رونمایی شد.

در این مراسم، علاوه بر بهره‌برداری از ۱۲ جایگاه سوخت CNG در استان‌های آذربایجان شرقی، کرمان، اصفهان، لرستان، خراسان رضوی و سیستان و بلوچستان، تفاهم‌نامه‌هایی در حوزه استفاده از بایواتانول در صنعت سوخت‌رسانی با همکاری شرکت ایدرو، تولید خودروهای دوگانه‌سوز با شرکت‌های ایران‌خودرو و زامیاد و همچنین ازسرگیری فعالیت سامانه تبدیل خودروهای بنزینی به دوگانه‌سوز به امضا رسید.

دو مسیر توسعه خودروهای دوگانه‌سوز

پس از رونمایی از طرح مذکور، توسعه خودروهای دوگانه‌سوز از دو مسیر تولید کارخانه‌ای و تبدیل کارگاهی دنبال می‌شود و در شرایطی که هنوز از تمام ظرفیت CNG کشور استفاده نمی‌شود، یکی از گام‌های دولت، توسعه زیرساخت‌هایی بوده که امکان بهره‌برداری حداکثری از این سوخت را فراهم کند.

طبق آمارها، با وجود گذشت حدود ۲۴ سال از آغاز توسعه CNG و ایجاد زیرساخت‌ها و جایگاه‌های مناسب، هم‌اکنون با وجود ۲ هزار و ۳۶۰ جایگاه سی‌ان‌جی در سراسر کشور و ظرفیت عرضه روزانه ۴۰ میلیون مترمکعب، میزان مصرف به حدود ۱۶ میلیون مترمکعب در روز کاهش یافته است.

توسعه تولید خودروهای دوگانه‌سوز

بنابراین یکی از راهکارهای دولت برای افزایش بهره‌برداری از ظرفیت CNG، امضای قرارداد با خودروسازان به‌منظور توسعه تولید خودروهای دوگانه‌سوز بوده است. در همین راستا، اواخر اردیبهشت‌ماه سال جاری قرارداد حمایت از اجرای طرح تولید ۳۰ هزار دستگاه خودروی دوگانه‌سوز نیسان وانت به ارزش ۱۸.۵ میلیون دلار بین شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ایران و شرکت زامیاد امضا شد. بر اساس این قرارداد، طی مدت یک سال، ۳۰ هزار دستگاه وانت دوگانه‌سوز تولید و وارد ناوگان حمل‌ونقل کشور می‌شود. اجرای این طرح از محل صرفه‌جویی ناشی از کاهش مصرف بنزین و در چارچوب ظرفیت‌های ماده ۱۲ قانون رفع موانع تولید انجام می‌شود.

طبق برآوردها، فعال شدن این ۳۰ هزار خودرو سالانه منجر به صرفه‌جویی ۲۲۰ میلیون لیتر بنزین خواهد شد که معادل حدود ۹۰ میلیون دلار صرفه‌جویی ارزی برای اقتصاد کشور است.

همچنین اواخر مرداد ماه سال جاری نیز، قرارداد تولید ۲۵ هزار دستگاه خودرو دوگانه‌سوز با هدف صرفه‌جویی بیش از ۵۰۰ هزار لیتر مصرف بنزین در روز بین شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ایران و شرکت ایران خودرو امضا شد.

ارزش این قرارداد ۱۴.۷ میلیون دلار بود که از محل صرفه‌جویی در مصرف گاز طبیعی و در قالب حمایت‌های دولت مطابق با مصوبه شورای اقتصاد تأمین می‌شود. با تولید ۲۵ هزار دستگاه خودرو دوگانه‌سوز مورد نظر در این قرارداد، روزانه بیش از ۵۰۰ هزار لیتر در مصرف بنزین صرفه‌جویی می‌شود.

آغاز طرح دوگانه‌سوز کردن رایگان خودروهای شخصی

علاوه بر توسعه تولید خودروهای دوگانه‌سوز از مبدا کارخانه، اواسط تابستان سال ۱۴۰۴ طرح دوگانه‌سوز کردن رایگان خودروهای شخصی نیز آغاز شد. در ۲۹ مردادماه، مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ایران از آغاز ثبت‌نام تبدیل رایگان خودروهای بنزین‌سوز مدل ۱۳۹۷ به بالا به دوگانه‌سوز خبر داد و اعلام کرد: طی حدود ۲۰ سال گذشته بیش از ۱۱۰ میلیارد مترمکعب CNG در کشور عرضه شده که این میزان معادل صرفه‌جویی ۱۱۰ میلیارد لیتر بنزین است.

بر این اساس، خودروهای عمومی از جمله تاکسی‌ها، وانت‌ها و خودروهای فعال در حوزه حمل‌ونقل اینترنتی می‌توانند با مراجعه به سامانه gcr.niopdc.ir ثبت‌نام کنند. پس از ثبت‌نام، این خودروها به یکی از ۳۴۰ کارگاه فعال تبدیل در کشور معرفی شده و عملیات تبدیل آن‌ها به‌صورت رایگان انجام می‌شود. همچنین مالکان خودروهای شخصی با مدل ۱۳۹۷ به بالا نیز امکان ثبت‌نام در این سامانه را دارند.

بهره‌برداری از جایگاه‌های جدید CNG

در کنار این اقدامات، آبان‌ماه امسال هشت جایگاه جدید CNG به‌منظور توسعه سوخت پاک و افزایش سهم سی‌ان‌جی در سبد سوخت کشور به بهره‌برداری رسید. این جایگاه‌ها با ظرفیت مجموع ۱۱ هزار و ۲۸۰ مترمکعب در ساعت و با سرمایه‌گذاری ۶ هزار و ۱۰۰ میلیارد ریال از سوی دولت و با مشارکت بخش خصوصی، به‌صورت همزمان در نقاط مختلف کشور راه‌اندازی شدند.

این جایگاه‌های جدید به‌صورت تک‌منظوره و دومنظوره در شهرستان‌های ورامین، تالش، زیوه و شهرهای زاهدان، اصفهان، زابل و تبریز احداث شده‌اند. در برخی از این مناطق، برای نخستین‌بار جایگاه فعال CNG راه‌اندازی شده است.

بر اساس این اقدامات، تعداد جایگاه‌های عرضه CNG در استان سیستان و بلوچستان در دولت چهاردهم از سه باب به ۹ باب افزایش یافته و طبق برنامه‌ریزی‌ها، تا پایان سال جاری چهار جایگاه جدید دیگر نیز به این استان افزوده خواهد شد.

توسعه CNG و کاهش وابستگی به بنزین

مجموع اقدامات دولت چهاردهم در حوزه متنوع‌سازی سبد سوخت نشان می‌دهد سیاست‌گذار انرژی کشور با رویکردی عملیاتی، به‌دنبال کاهش وابستگی به بنزین و استفاده حداکثری از ظرفیت‌های مغفول‌مانده‌ای مانند CNG است. توسعه زیرساخت‌ها، افزایش تعداد جایگاه‌ها، انعقاد قرارداد با خودروسازان برای تولید خودروهای دوگانه‌سوز و اجرای طرح‌های تبدیل رایگان خودروها، مجموعه‌ای از اقداماتی است که در صورت تداوم و تکمیل، می‌تواند به مدیریت مصرف بنزین، کاهش هزینه‌های ارزی و ارتقای امنیت انرژی کشور منجر شود. استمرار این مسیر، به‌ویژه با مشارکت بخش خصوصی و همراهی صنعت خودرو، می‌تواند جایگاه سوخت‌های جایگزین را در سبد انرژی کشور تثبیت کند و بخشی از چالش ناترازی سوخت را در میان‌مدت برطرف سازد.