چالشها و راهکارهای بیمه سلامت برای پوشش فناوریهای سلامت دیجیتال، محور یک مطالعه در سازمان بیمه سلامت ایران قرار گرفت که بر ضرورت تدوین چارچوبی شفاف و بومی برای بازپرداخت این خدمات تأکید دارد.
به گزارش فراسو به نقل از مرکز روابط عمومی و امور مشتریان سازمان بیمه سلامت ایران، تحولات دیجیتال در سالهای اخیر شیوه ارائه خدمات درمانی را متحول کرده و فرصتهای گستردهای برای پیشگیری، پایش و مدیریت بیماریها فراهم آورده است. با این حال، نبود چارچوبهای مشخص برای تأیید، ارزیابی، قیمتگذاری و بازپرداخت هزینه فناوریهای سلامت دیجیتال، از مهمترین موانع توسعه نظاممند این خدمات در کشور به شمار میرود.
این مطالعه در دو فاز انجام شد. در فاز نخست، مرور دامنهای (Scoping Review) بر اساس چارچوب Joanna Briggs Institute و دستورالعمل PRISMA صورت گرفت. دادهها از پایگاههای علمی بینالمللی شامل PubMed، Scopus، Web of Science و Google Scholar، همچنین منابع خاکستری و وبسایتهای رسمی ۱۵ کشور پیشرو طی سالهای ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۵ استخراج شد و در مجموع ۱۳۲ مقاله و سند سیاستی مورد بررسی قرار گرفت.
یافتههای این بخش نشان داد که اگرچه مدلهای بازپرداخت سلامت دیجیتال در کشورها متفاوت است، اما محورهای مشترکی وجود دارد. در کشورهای اروپایی مانند آلمان و بلژیک چارچوبهای ساختاریافته با معیارهای چندبعدی شامل اثربخشی بالینی، ایمنی، حریم خصوصی و قابلیت تعاملپذیری به کار گرفته شده است.
در مقابل، در ایالات متحده و کانادا تصمیمگیری درباره بازپرداخت بیشتر به صورت غیرمتمرکز و توسط بیمههای مختلف انجام میشود. همچنین کشورهای آسیای شرقی با اجرای پایلوتهای ملی و نظارت تدریجی، سلامت دیجیتال را مرحلهبهمرحله در نظام پرداخت ادغام کردهاند.
حرکت به سمت مدلهای ارزشمحور و قیمتگذاری مبتنی بر نتایج بالینی نیز به عنوان روند غالب جهانی شناخته میشود.در فاز دوم، مصاحبههای نیمهساختاریافته با ۱۲ نفر از مدیران و کارشناسان سازمان بیمه سلامت ایران انجام شد.
میانگین سنی مشارکتکنندگان ۵۰.۷ سال و میانگین سابقه کاری آنان ۲۶.۶ سال بود. نتایج تحلیل کیفی نشان داد که مدیران، سلامت دیجیتال را ابزاری مؤثر برای ارتقای دسترسی، تقویت عدالت سلامت و کاهش هزینهها میدانند، اما تأکید دارند طراحی نظام بازپرداخت باید با اولویتدهی به فناوریهایی انجام شود که بار بیماریهای شایع و مزمن را کاهش داده و دسترسی گروههای محروم را بهبود میبخشد.
بر اساس این پژوهش، استقرار نظام بازپرداخت سلامت دیجیتال در کشور مستلزم توجه همزمان به ابعاد مقرراتی، فنی، اقتصادی و نهادی است.
تعریف شفاف طبقهبندی فناوریها، تدوین معیارهای ارزیابی چندبعدی، تعیین نقش نهادهای مسئول، ایجاد زیرساختهای دیجیتال یکپارچه و ارتقای سواد سلامت دیجیتال از جمله الزامات کلیدی در این مسیر عنوان شده است.
این مطالعه در نهایت بر ضرورت طراحی چارچوبی بومی و منطبق با شرایط نظام سلامت ایران تأکید میکند؛ چارچوبی که بتواند ضمن ارتقای کیفیت خدمات، کارایی منابع و عدالت در دسترسی به فناوریهای نوین سلامت را تضمین کند.
فراسو خبر پایگاه خبری تحلیلی فراسو خبر