فراسو خبر پایگاه خبری تحلیلی فراسو خبر
به گزارش فراسو به نقل از دفتر ارتباطات و امور بین الملل شرکت ملی پست، تجارت الکترونیک در سال ۲۰۲۱، با ثبت سفارش آنلاین از سوی بیش از ۳/۲میلیارد نفر یعنی حدود یکچهارم جمعیت جهان، از یک بازار محدود به یکی از ستونهای اصلی اقتصاد جهانی تبدیل شده است. فروش محصولات تجارت الکترونیک در فاصله زمانی بین سالهای ۲۰۱۷ تا ۲۰۲۱، حدود ۶۸درصد رشد داشته و در سال۲۰۲۲ بیش از ۲۷تریلیون دلار به تولید ناخالص داخلی ۴۳ کشور توسعه یافته و در حال توسعه اقتصادی افزوده است.
تجارت الکترونیک، فراتر از اثرات مستقیم اقتصادی، در دستیابی به ۱۰مورد از اهداف ۱۷گانه توسعه پایدار سازمان ملل از جمله ریشهکن کردن فقر، پایان دادن به گرسنگی، کاهش نابرابریها، ارتقای رشد اقتصادی و ترویج پایداری زیستمحیطی کمک میکند. همچنین تجارت الکترونیک موانع فعالیتهای تجاری را کاهش داده و بهویژه برای کسبوکارهای خرد، کوچک و متوسط (MSMEs) سودمند است. تجارت الکترونیک با رفع نیاز به فروشگاههای فیزیکی، کاهش هزینهها و گسترش دسترسی به بازارها حتی در سطح بینالمللی، فرصتهای تازهای برای رقابت و رشد شرکتهای خرد، کوچک و متوسط فراهم میکند.
شکافهای پایدار در پذیرش تجارت الکترونیک
باوجود رشد قابل توجه تجارت الکترونیک در اقتصادهای در حال توسعه، همچنان شکاف بزرگی میان کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه در میزان مشارکت باقی مانده است، در حالی که اقتصادهای در حال توسعه حدود ۴۰درصد تولید ناخالص داخلی جهان را در اختیار دارند، لیکن سهم آنها از فروش جهانی تجارت الکترونیک تنها بین ۱۵تا ۲۵درصد است.
در این ارتباط، چندین مانع ساختاری از جمله ناکافی بودن زیرساختهای دیجیتال، نرخ پایین استفاده از اینترنت و اتصال موثر و دانش دیجیتال پذیرش تجارت الکترونیک را در این مناطق محدود میکند. در صورت عدم مداخله برای رفع شکاف دیجیتال، کسبوکارهای خرد، کوچک و متوسط در اقتصادهای در حال توسعه با خطر حذف از بازارهای جهانی مواجه خواهند شد.
بنابراین با توجه به این شکافهای پایدار، مجریان منتخب پستی فرصتی استثنایی دارند تا موانع لجستیکی و دیجیتال را بهویژه برای کسبوکارهای کوچک و متوسط و بانوان کارآفرین رفع کنند.
بهرهگیری از زیرساختهای پستی
برای کسبوکارهای خرد، کوچک و متوسط که ۵۰درصد تولید ناخالص داخلی جهان، ۶۰ تا ۷۰درصد اشتغال و بیش از ۹۰درصد کسبوکارهای جهانی را تشکیل میدهند (سازمان بینالمللی کار، ۲۰۱۹)، دسترسی به خدمات لجستیک و توزیع مطمئن و قابل اعتماد، عاملی حیاتی برای مشارکت در تجارت الکترونیک است. با این حال بسیاری از این کسبوکارها با محدودیتهای لجستیکی ناشی از عدم دسترسی به محصولات نرمافزاری در بخش توزیع مواجه هستند.
مجریان منتخب پستی در موقعیتی مناسب قرار دارند تا با بهرهگیری از زیرساختهای فیزیکی گسترده و توانمندیهای موجود در مرحله نهایی توزیع، این شکاف را کاهش دهند. همچنین بستهها و خدمات لجستیک به مجریان منتخب پستی وابسته هستند. مجریان پستی میتوانند با گنجاندن تجارت الکترونیک در سبد خدمات خود به کسبوکارهای خرد، کوچک و متوسط کمک کنند تا بر موانعی همچون هزینههای بالای خریدوفروش، دسترسی محدود به بازارهای داخلی و بینالمللی، شکافهای زیرساختی و محدودیتهای اجتماعی غلبه کنند.
با پرداختن به این چالشها آن دسته از خدمات تجارت الکترونیک که از سوی پست ارائه میشود میتواند بهرهوری و سودآوری کسبوکارهای خرد، کوچک و متوسط را افزایش دهد. تجارت الکترونیک، فراتر از فروش مستقیم به مصرفکننده(B2C)، این امکان را برای این کسبوکارها فراهم میکند تا در تجارت میان کسبوکارها (B2B) نیز مشارکت داشته و بدین ترتیب، حضور آنها در زنجیرههای ارزش ملی و جهانی تسهیل شود.
علاوه بر این، تجارت الکترونیک انعطافپذیری بیشتری برای کارآفرینان ایجاد کرده و نیاز به فروشگاههای فیزیکی را کاهش میدهد. عاملی که بهویژه برای بانوان کارآفرین بسیار سودمند است. فراتر از چالشهای لجستیکی، بسیاری از کسبوکارها در مناطق در حال توسعه برای مشارکت در اقتصاد دیجیتال، با موانع جدی از جمله عدم دسترسی آنلاین، دسترسی محدود به فناوریهای دیجیتال و کمبود نیروی انسانی آموزش دیده در حوزه مهارتهای دیجیتال مواجه هستند.
این مشکلات بهویژه در میان کسبوکارهای روستایی و کسبوکارهای متعلق به بانوان، به دلیل احتمال مشارکت کمتر آنها در تجارت الکترونیک، چشمگیرتر بوده است. ضعف زیرساختهای دیجیتال، مشکلات ارتباطی و قطعیهای مکرر برق، توانایی کسبوکارهای روستایی را برای فعالیت در بازارهای آنلاین محدود کرده است، ضمن آنکه شکافهای لجستیکی در مرحله نهایی توزیع نیز پردازش کارآمد سفارشات را با دشواری مواجه میسازد.
بانوان کارآفرین اغلب با چالشهای بیشتری نظیر دسترسی به حسابهای اعتباری و شبکههای تجاری و نیز محدودیتهای اجتماعی مواجهند که توانایی آنها را برای توسعه کسبوکار کاهش میدهد. با توجه به اینکه مجریان منتخب پستی هماکنون به کسبوکارهای روستایی و زنان کارآفرین خدمات ارائه میدهند، توسعه خدمات تجارت الکترونیک از طریق این مجریان، فرصتی برای ارتقای ضریب نفوذ دیجیتال و اقتصادی و در عین حال تقویت رقابتپذیری کسبوکارهای خرد، کوچک و متوسط را فراهم میآورد.
نقش نوظهور مجریان پستی در ضریب نفوذ اقتصادی
مجریان منتخب پستی با تکیه بر زیرساختهای تثبیت شده و همکاری گسترده با کسبوکارهای خرد، کوچک و متوسط بهطور فزایندهای نقش راهبردی در پیشبرد ضریب نفوذ اقتصادی از طریق توسعه خدمات تجارت الکترونیک ایفا میکنند. با کاهش حجم مرسولات پستی و بستههای کوچک، تنوع بخشیدن به خدمات تجارت الکترونیک بهعنوان یک فرصت کلیدی برای رشد بخش پست مطرح شده است. بسیاری از مجریان پستی توسعه تجارت الکترونیک را برای پایداری بلندمدت خود حیاتی میدانند بهگونهای که ۷۱درصد از مجریانی که مورد بررسی قرار گرفتهاند، خود را ارائهدهنده خدمات تجارت الکترونیک معرفی کردهاند. این امر باعث شده است تجارت الکترونیک پس از خدمات پستی دیجیتال، دومین نوع خدمات دیجیتال پرکاربرد در این بخش باشد.
تجارت الکترونیک نهتنها بهطور ذاتی همسو با فعالیتهای پستی است بلکه فرصتهای تجاری تازهای را برای مجریان پستی و امکانات اقتصادی جدیدی را برای بازارهای کمتر برخوردار فراهم میآورد. با توسعه خدمات تجارت الکترونیک، مجریان پستی به کاهش شکافهای موجود در دسترسی به بازار کمک کرده، موانع لجستیکی برای اینگونه کسبوکارها را کاهش داده و زمینه مشارکت گستردهتر در تجارت محلی و بینالمللی را فراهم میکند.
نقش مجریان پستی در برقراری ارتباط میان کسبوکارها و مصرفکنندگان پشتیبانی از لجستیک در مرحله نهایی توزیع و ارائه ابزارهای مالی و دیجیتال ضروری بوده که جایگاه این بخش را بهعنوان محرک اصلی توسعه اقتصادی فراگیر تقویت میکند.
براساس تحقیقات بهعمل آمده، مجریان پستی که خدمات تجارت الکترونیک را ارائه میدهند، موجب افزایش ضریب نفوذ اقتصادی کسبوکارهای خرد، کوچک و متوسط از طریق موارد زیر میشوند:
– بهبود سهولت در توزیع مرسولات تجارت الکترونیک: تضمین دسترسی بیشتر برای تجار و مصرفکنندگان
– کاهش بارِ هزینههای انبارداری با ذخیرهسازی موجودی کالا در نزدیکترین محل به مشتریان، تسریع زمان توزیع و کاهش هزینهها
– ارائه محصولات نرمافزاری مالی برای بهبود دسترسی تجار و کاهش ریسکهای مالی
– ارائه امکانات هوش تجاری کاربردی و آشنایی کسبوکارهای خرد، کوچک و متوسط با دیدگاههای دادهمحور برای تصمیمگیری آگاهانه
– تسهیل دسترسی به بازارهای بینالمللی و توانمندسازی بنگاههای خرد، کوچک و متوسط برای مشارکت در تجارت فرامرزی و زنجیرههای ارزشی جهان.
در نهایت اگرچه مجریان پستی هماکنون سهم قابلتوجهی در ضریب نفوذ اقتصادی دارند اما توسعه بیشتر دامنه خدمات تجارت الکترونیک میتواند به شکل چشمگیری میزان اثرگذاری آنها را افزایش دهد.