فراسو خبر پایگاه خبری تحلیلی فراسو خبر
وی افزود: فارس سالانه حدود ۱۳ میلیون تن محصولات کشاورزی تولید میکند و از نظر میزان تولیدات کشاورزی در جایگاه دوم کشور قرار دارد؛ همچنین حدود ۱۱ درصد غذای کشور در این استان تولید میشود و فارس بیش از ۹ درصد ارزش افزوده بخش کشاورزی کشور را ایجاد میکند.
شهریور با طرح این پرسش که چرا کشاورز بهعنوان تولیدکننده اصلی ثروت در بخش کشاورزی، در بسیاری از موارد کمترین سهم را از ارزش نهایی محصول دریافت میکند، گفت: سالها درباره افزایش تولید، سطح زیرکشت، بهرهوری، تأمین نهاده، مکانیزاسیون و توسعه فناوری صحبت کردهایم، اما یک حلقه مهم همچنان نیازمند اصلاح است و آن زنجیره ارزش و بازار است.
وی ادامه داد: ممکن است کشاورز محصولی با کیفیت تولید کند، اما به دلیل ضعف قدرت چانهزنی، محصول خود را به صورت خام و با کمترین قیمت به فروش برساند و بخش عمده ارزش اقتصادی محصول در مراحل بعدی زنجیره، یعنی فرآوری، بستهبندی، برند، توزیع و صادرات ایجاد شود.
دبیرکل خانه تعاونگران ایران با بیان اینکه بخش مهمی از مشکلات کشاورزی کشور به ساماندهی تولید و اتصال آن به بازار بازمیگردد، افزود: کشاورز خرد در برابر خریداران بزرگ قدرت چانهزنی محدودی دارد و وقتی هزاران تولیدکننده به صورت جداگانه محصول خود را عرضه میکنند، امکان مذاکره مؤثر بر سر قیمت از آنها گرفته میشود.
شهریور تأکید کرد: اگر کشاورزان امکان ایجاد سردخانه، انبار، فرآوری و بستهبندی را به صورت انفرادی ندارند، تعاونی میتواند این ظرفیت را برای آنها ایجاد کند.
وی گفت: تعاونی کشاورزی نباید صرفاً یک تشکل برای خرید نهاده یا ارائه خدمات باشد؛ تعاونی باید قدرت اقتصادی کشاورز باشد.
شهریور ادامه داد: اگر یک کشاورز به تنهایی توان ساخت سردخانه، ایجاد برند یا ورود به بازار صادراتی را ندارد، یک تعاونی توانمند میتواند این فرصت را برای صدها عضو خود فراهم کند. همچنین تعاونی میتواند قدرت مذاکره کشاورزان را در برابر بانکها، شرکتهای بزرگ و شبکههای توزیع افزایش دهد.
وی با تأکید بر ضرورت حرکت از تعاونیهای خدماتی و تولیدی به سمت تعاونیهای زنجیره ارزش گفت: تعاونی باید از مزرعه آغاز کند، اما در مزرعه متوقف نشود و از تأمین نهاده و تولید تا فرآوری، بستهبندی، برند، بازار داخلی و صادرات را پوشش دهد.
تعاونی برتر، تعاونی افزایشدهنده درآمد کشاورزان است
دبیرکل خانه تعاونگران ایران با اشاره به ضرورت بازنگری در شاخصهای ارزیابی تعاونیهای برتر اظهار کرد: باید پرسید تعاونی برتر دقیقاً چه تعاونی است؛ تعاونی که سرمایه بیشتری دارد، اعضای بیشتری دارد یا تعاونیای که توانسته درآمد اعضای خود را افزایش دهد؟
وی افزود: در ارزیابی تعاونیهای برتر کشاورزی باید شاخصهایی مانند میزان کاهش هزینه تولید اعضا، افزایش قدرت چانهزنی، تبدیل محصول خام به محصول فرآوریشده، کاهش ضایعات، ایجاد بازارهای جدید، افزایش صادرات و مهمتر از همه افزایش درآمد واقعی کشاورزان عضو تعاونی مورد توجه قرار گیرد.
شهریور گفت: اگر این معیارها وارد نظام ارزیابی شوند، مفهوم تعاونی برتر معنای واقعیتری پیدا خواهد کرد.
وی فارس را دارای ظرفیت تبدیل شدن به الگوی ملی توسعه تعاونیهای زنجیره ارزش کشاورزی دانست و پیشنهاد کرد: به جای صرف منابع محدود در صدها پروژه پراکنده، چند زنجیره مهم و دارای مزیت رقابتی در استان انتخاب شود.
شهریور از انگور و کشمش، انجیر، بادام و مرکبات بهعنوان نمونههایی از این زنجیرهها نام برد و افزود: برای هر زنجیره باید برنامه مشخصی تدوین، تولیدکنندگان سازماندهی و یک تعاونی توانمند بهعنوان محور زنجیره انتخاب شود.
وی ادامه داد: تأمین نهاده و خدمات باید به صورت تجمیعی انجام شود، محصول تجمیع و ذخیره شده و فرآوری و بستهبندی آن توسعه یابد؛ سپس با ایجاد برند، بازارهای داخلی و صادراتی شناسایی و منابع مالی به سمت زنجیرههایی هدایت شود که بازار مشخص دارند.
شهریور با تأکید بر ضرورت تعیین اهداف کمی برای زنجیرههای کشاورزی گفت: باید مشخص شود طی سه سال چه میزان درآمد کشاورزان افزایش پیدا کند، چه میزان از محصولات خام به فرآوریشده تبدیل شود، صادرات چقدر افزایش یابد، ضایعات چقدر کاهش پیدا کند و بهرهوری آب تا چه میزان ارتقا یابد.
وی تصریح کرد: این رویکرد به معنای عبور از تعاون شعاری به تعاون نتیجهمحور است.
آینده کشاورزی به داده، فناوری، بازار و زنجیره ارزش وابسته است
دبیرکل خانه تعاونگران ایران با بیان اینکه کشاورزی آینده نمیتواند صرفاً متکی بر تولیدکنندهای باشد که به صورت منفرد در مزرعه خود تصمیم میگیرد، گفت: کشاورزی آینده، کشاورزی مبتنی بر داده، فناوری، بازار، سرمایه و زنجیره ارزش است.
وی افزود: برای اینکه کشاورزان خرد بتوانند وارد اقتصاد جدید شوند، به یک سازمان اقتصادی نیاز دارند که بتواند منابع آنها را تجمیع کند و این سازمان، تعاونی است.
شهریور خاطرنشان کرد: تعاونی میتواند فاصله میان کشاورز و بازار را کوتاه کند، فاصله میان تولید و فرآوری را از بین ببرد و فاصله میان محصول ایرانی و بازار جهانی را کاهش دهد؛ همچنین بخشی از قدرت اقتصادی که امروز در حلقههای مختلف زنجیره توزیع شده است، دوباره به تولیدکننده و کشاورز بازگرداند.
وی در پایان گفت: مأموریت بزرگ فارس میتواند ایجاد بهرهوری بیشتر از هر هکتار، تولید محصول با ارزش بیشتر و افزایش ارزش اقتصادی هر کیلو محصول و در نهایت بازگرداندن سهم بیشتری از این ارزش به کشاورز باشد؛ در این مسیر، تعاون میتواند نقشی تاریخی ایفا کند.
