رئیس پژوهشگاه ارتباطات مطرح کرد: ظرفیت انسانی ایران؛ پشتوانه توسعه ارتباطات کوانتومی و هوش مصنوعی

به گزارش فراسو به نقل از مرکز روابط‌عمومی و اطلاع‌رسانی وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، محمدحسین شیخی در برنامه تلویزیونی «صف اول» با اشاره به جایگاه ایران در اتحادیه بین‌المللی مخابرات (ITU)، برنامه‌های پژوهشی وزارت ارتباطات برای توسعه فناوری‌های نوظهور و ضرورت تقویت تنظیم‌گری در این حوزه‌ها را تشریح کرد.

رئیس پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات با اشاره به فعالیت ایران در اتحادیه بین‌المللی مخابرات اظهار کرد: متخصصان کشور در گروه‌های مطالعاتی و کارگروه‌های تخصصی ITU در موضوعاتی همچون اینترنت اشیا، هوش مصنوعی و سامانه‌های اطلاعاتی مبتنی بر ماهواره حضور فعالی دارند و پیشنهادهای ایران در این مجامع مورد بررسی قرار می‌گیرد.

وی افزود: اگرچه در ITU رتبه‌بندی رسمی کشورها بر اساس میزان فعالیت وجود ندارد، اما ایران از کشورهای فعال این اتحادیه محسوب می‌شود و از منظر میزان مشارکت در مباحث و فعالیت‌های تخصصی، می‌توان کشور را در زمره ۱۰ کشور برتر قرار داد.

شیخی با بیان اینکه ITU از سال ۱۸۶۵ میلادی با هدف ایجاد هماهنگی و استانداردسازی در حوزه ارتباطات شکل گرفت، ادامه داد: این اتحادیه پس از جنگ جهانی دوم در ساختار سازمان ملل متحد قرار گرفت و امروز یکی از مهم‌ترین نهادهای بین‌المللی در تدوین استانداردها و قواعد حوزه ارتباطات و فناوری اطلاعات به شمار می‌رود.

رئیس پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات، فناوری ارتباط مستقیم ماهواره با تلفن همراه (Direct-to-Cell) را یکی از موضوعات مهم و در حال بررسی در مجامع بین‌المللی دانست و گفت: این فناوری می‌تواند پوشش ارتباطی مناطق فاقد دسترسی مناسب را توسعه دهد، اما در صورت نبود چارچوب‌های تنظیم‌گری، ممکن است پیامدهایی همچون تداخل فرکانسی و آسیب به فعالیت اپراتورهای داخلی ایجاد کند.

وی تأکید کرد: وزارت ارتباطات و پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات در این زمینه پیشنهادهای خود را در مجامع بین‌المللی مطرح کرده‌اند و تلاش می‌شود قواعدی تدوین شود که ضمن بهره‌گیری از ظرفیت‌های فناوری جدید، منافع کشورها و اپراتورهای داخلی نیز مورد توجه قرار گیرد.

شیخی افزود: حضور فعال کشور در فرایندهای بین‌المللی اهمیت زیادی دارد؛ چرا که اگر کشوری در تدوین مقررات مشارکت نداشته باشد، ممکن است در آینده با مقرراتی مواجه شود که بدون در نظر گرفتن منافع آن کشور تدوین شده است.

وی همچنین با اشاره به ظرفیت کشورهای عضو بریکس در حوزه ارتباطات و فناوری اطلاعات اظهار کرد: همکاری و هم‌افزایی با کشورهای دارای ظرفیت فناورانه بالا، از جمله چین، هند، برزیل و روسیه، می‌تواند در پیشبرد اهداف ایران در حوزه استانداردسازی و تدوین قواعد بین‌المللی ارتباطات مؤثر باشد.

رئیس پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات گفت: در موضوع فناوری Direct-to-Cell نیز ایران، چین و روسیه بر ضرورت اجرای این فناوری بر اساس استانداردها و چارچوب‌های مشخص و مورد توافق تأکید دارند.

شیخی، ارتباطات کوانتومی را از فناوری‌های اثرگذار سال‌های آینده دانست و افزود: فناوری کوانتوم می‌تواند هم در حوزه رمزنگاری و افزایش امنیت ارتباطات و هم در توسعه پردازنده‌های کوانتومی تحول‌آفرین باشد و به همین دلیل، کشور باید پیش از فراگیر شدن این فناوری برای ورود به آن آماده شود.

وی با اشاره به اقدامات انجام‌شده در کشور ادامه داد: مطالعات لازم در این زمینه انجام شده و با استفاده از ظرفیت‌های مختلف کشور، نمونه‌های اولیه بومی‌سازی شده است. همچنین یک شبکه ارتباطات کوانتومی در محیط آزمایشگاهی مورد آزمایش قرار گرفته و نتایج مناسبی به دست آمده است.

شیخی تصریح کرد: هدف این است که فعالیت‌های آزمایشگاهی به سمت ایجاد نمونه‌های واقعی‌تر و توسعه ارتباطات کوانتومی در مقیاس گسترده‌تر حرکت کند تا کشور بتواند همگام با روند جهانی از این فناوری بهره‌برداری کند.

رئیس پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات، سرمایه انسانی را یکی از مهم‌ترین مزیت‌های کشور برای توسعه فناوری‌های نوین عنوان کرد و گفت: ایران از ظرفیت قابل توجهی از استعدادهای جوان و نیروهای توانمند برخوردار است و استفاده مؤثر از این ظرفیت می‌تواند مسیر توسعه فناوری‌های نوظهور را با سرعت بیشتری طی کند.

وی افزود: مسئله اصلی، ایجاد سازوکارهایی برای استفاده از توان جوانان و متخصصان کشور است تا این ظرفیت انسانی به توسعه فناوری، حل مسائل کشور و ایجاد محصولات و خدمات نوآورانه منجر شود.

شیخی با اشاره به برنامه‌های وزارت ارتباطات در حوزه هوش مصنوعی اظهار کرد: هدف این است که کشور در مسیر توسعه هوش مصنوعی از تحولات جهانی عقب نماند و از این فناوری برای حل مسائل کشور و بهبود زندگی روزمره مردم استفاده شود.

وی با تأکید بر اهمیت حفاظت از داده‌ها در استفاده از هوش مصنوعی افزود: در حوزه‌هایی که اطلاعات حساس و راهبردی مطرح است، دسترسی به زیرساخت‌ها و فناوری‌های بومی اهمیت ویژه‌ای دارد و نمی‌توان داده‌ها را بدون ملاحظه در اختیار هر ابزار هوش مصنوعی قرار داد.

رئیس پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات ادامه داد: وزارت ارتباطات همزمان دو مسیر توسعه زیرساخت‌های بومی و تربیت نیروی انسانی متخصص در حوزه هوش مصنوعی را دنبال می‌کند؛ نیروی انسانی مورد نیاز این حوزه نیز صرفاً نیروهای آکادمیک نیستند، بلکه باید افرادی تربیت شوند که بتوانند از ابزارهای هوش مصنوعی برای حل مسائل واقعی کشور استفاده کنند.

وی از اجرای یک برنامه ملی آموزشی در حوزه هوش مصنوعی خبر داد و گفت: این برنامه ابتدا در پنج استان آغاز شده و قرار است به سایر استان‌های کشور توسعه یابد که یکی از نتایج آن می‌تواند شناسایی استعدادهای برتر این حوزه باشد.

شیخی با تأکید بر ضرورت توجه همزمان به آموزش و فرهنگ‌سازی در مواجهه با فناوری‌های نوین اظهار کرد: فناوری‌های جدید باید در کنار توسعه فنی، دارای پیوست فرهنگی نیز باشند و این موضوع به‌ویژه در حوزه هوش مصنوعی اهمیت بیشتری دارد.

وی افزود: توجه به ابعاد فرهنگی و اجتماعی فناوری، بخشی از برنامه‌های آموزشی اجراشده در استان‌های مختلف است و باید همزمان با توسعه فناوری مورد توجه قرار گیرد.

رئیس پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات، اینترنت اشیا را یکی دیگر از حوزه‌های مهم فناوری در کشور دانست و گفت: این فناوری امروز در بخش‌هایی مانند کشاورزی، لوازم خانگی و خانه‌های هوشمند مورد استفاده قرار گرفته، اما توسعه تنظیم‌گری متناسب با سرعت گسترش آن همچنان ضروری است.

وی با اشاره به مخاطرات امنیتی تجهیزات متصل به اینترنت افزود: استفاده از تجهیزات اینترنت اشیا بدون رعایت استانداردهای امنیتی می‌تواند زمینه دسترسی غیرمجاز به اطلاعات و تجهیزات را فراهم کند و به همین دلیل، توسعه چارچوب‌های تنظیم‌گری و استانداردهای لازم باید همگام با گسترش این فناوری دنبال شود.

شیخی تصریح کرد: وزارت ارتباطات و پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات، با توجه بیشتر به این حوزه، توسعه زیرساخت‌های آزمایشگاهی و تقویت توان تنظیم‌گری اینترنت اشیا را دنبال می‌کنند.

وی با اشاره به واردات بخشی از تجهیزات اینترنت اشیا گفت: ایجاد زیرساخت‌های آزمایشگاهی برای ارزیابی و تأیید تجهیزات وارداتی ضروری است تا محصولات پیش از ورود به چرخه استفاده، از نظر استانداردهای فنی و الزامات امنیتی مورد بررسی قرار گیرند.

رئیس پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات خاطرنشان کرد: توسعه زیرساخت‌های آزمایشگاهی برای تقویت توان کشور در حوزه ارزیابی تجهیزات و تنظیم‌گری در حال انجام است و در این مسیر، همکاری سایر دستگاه‌ها و نهادهای مرتبط نیز ضروری خواهد بود.