مهارت آموزی گره گشای معمای بیکاری

بیکاری به عنوان یکی از مهمترین مسایل کشور جزو دغدغه های اصلی جوانان، خانواده ها و مسئولان کشور است که عواملی مانند ضعف نظام برنامه ریزی، تربیت انبوه دانش آموختگان بی مهارت و رویکردهای مقطعی و غیرعلمی در راهبری شغلی از عوامل اصلی گسترش آن به شمار می رود.

به گزارش فراسو، نیروی انسانی ماهر و متعهد سرمایه پایه کشور است و به منظور دستیابی به آن باید الگوی علمی و برنامه درازمدت اصولی در حوزه مهارت آموزی تدوین و اجرا شود تا در سایه تکالیف عملی و اثربخش هر حوزه به بار بنشیند و جمعیت مولد با هدف های از پیش تعیین شده برای نقش آفرینی در عرصه های شغلی تربیت شوند.

بیکاری آسیب تک علتی نیست بلکه شاخص های گوناگونی در سطوح مختلف برنامه ریزی، قانون گذاری، آموزش و اجرایی در آن دخیل است و شاه کلید گذر از این ابرمشکل برجسته سازی مهارت آموزی و تغییر نگرش نسل جوان از مشاغل پشت میزنشینی به کارآفرینی خلاق و مولد است.

سازمان فنی و حرفه ای کشور بر اساس ماده ۱۰۷ و ۱۰۸ قانون کار متولی مهارت آموزی در بخش های صنعت، کشاورزی و خدمات است اما این تنها گوشه ای از تکالیف در قبال اشتغالزایی است و فرهنگ کار باید از سنین پایین با تمرکز بر شکوفایی استعدادها، مشارکت عملی دانش آموزان و دانشجویان در مهارت های محیطی و حرفه ای، تغییر سهم تربیت نیروی انسانی مراکز آموزش عالی از حوزه های علمی و نظری به سمت رشته های مهارتی لحاظ شود.

نبود شغل علاوه بر پیامد فقر فردی و خانوار، نشاط و سلامت اجتماعی را می بلعد و به آسیب ها و بزه های اجتماعی را دامن می زند و عامل بسیاری از مخاطرات روانی و تعارض های خانوادگی نیز ریشه در بیکاری دارد.

کارشناسان امور اقتصادی و اجرایی استان مرکزی بر این باورند که ضعف مهارت تخصصی برای ورود به بازار کار از مشکلات جدی است و در این راستا ضمن نگاه ویژه به مهارت آموزی باید کانون متمرکزی برای راهبری اجرایی تربیت نیروی کار تا گماردن مهارت آموز به موقعیت شغلی ایجاد شود تا از هرز رفتن سرمایه های مالی، انسانی پیشگیری شود.

آنان می گویند، در دو دهه اخیر تنها در سال ۷۵ نرخ بیکاری کشور تک رقمی بوده و اقتصاد ایران همواره بیکاری دو رقمی را تجربه کرده است که در این حوزه نبود تناسب بین رشد اقتصادی و ظرفیت شغلی، ضعف برنامه همه جانبه نگر و کارشناسی در فرصت سازی شغلی، تکیه بر مدرک گرایی و انباشت نیروی تحصیل کرده بدون مهارت مهمترین عوامل به شمار می رود.

این کارشناسان افزودند که اشتغالزایی از محورهای اصلی راهبردهای اقتصاد مقاومتی است که مقام معظم رهبری بر آن تاکید ویژه دارند و آموزش های مهارت محور مبتنی بر فرآیند تولید و فروش، تکیه بر ایده های خلاق و حمایت برای به ثمررسیدن آن به عنوان ستون دستیابی به اهداف کلان اشتغال محسوب می شود.

بنا بر اعلام مرکز آمار، استان مرکزی با میانگین ۷٫۳ درصد، پایین ترین نرخ بیکاری کشور را در سال جاری به خود اختصاص داده اما، نرخ بیکاری ۱۵ درصدی خمین در این استان زنگ خطری است که باید برای آن چاره اندیشی شود.

فرماندار خمین دراین خصوص گفت: مهارت آموزی همراه با نیازسنجی بازار کار راهبرد عملی اشتغالزایی پایدار برای جوانان این شهرستان محسوب می شود که نیاز است تا بررسی های عمیقی در راستای همخوانی آموزش های مهارتی با نیاز روز انجام شود.

«احمد طهرانی» افزود: بسیاری از جوانان خمین هیچ گونه مهارت شغلی ندارند در حالی که مدرک دانشگاهی دارند و کارفرمایان به علت بهره وری پایین در امور تخصصی از پذیرش و به کار گیری خودداری می کنند.

وی اظهار داشت: واحد خودرو سازی خمین تا نیمه اول امسال تکمیل و به بهره برداری می رسد و برای تامین نیروی انسانی به افراد متخصص و ماهر نیاز دارد.

فرماندار خمین ادامه داد: صنعت پتروشیمی این شهرستان نیز تا پایان امسال آغاز به کار می کند و به زنجیره ای از نیروی انسانی ماهر نیاز دارد که این مهم در دستور کار فنی و حرفه ای قرار گرفته است.

طهرانی عنوان کرد: تغییر رویه نظام آموزشی از «تئوری محوری» به «مهارت آموزی» نیازی جدی است و باید گام های اساسی در فرهنگ سازی و حوزه اجرا برداشته شود.

وی ادامه داد: توسعه رشته های مهارتی بسیار لازم است و جامعه به دانش آموخنگان بی مهارت نیازی ندارد که در این خصوص نقش هدایت تحصیلی دانش آموزان در حوزه های فنی و مهارتی برجسته است.

فرماندار خمین افزود: پویایی شبکه اقتصادی هر جامعه بر بهره گیری هدفمند از منابع طبیعی، نیروی انسانی ماهر و نقشه کارآفرینی هدفمند استوار است و می طلبد که نگاه برنامه ریزی کلان کشور به گونه ای هدایتگری شود که فرصت را برای تربیت نیروی انسانی متعهد و خلاق در کنش اقتصادی با جامعه فراهم کند و به تولید ثروت و توسعه بینجامد.

طهرانی ادامه داد: با توجه به تخصصی شدن مشاغل و بنگاه های خرد در حوزه اشتغالزایی باید مهارت های تخصصی با حساسیت و منطبق با نیاز جامعه پیش برود.

وی یادآور شد: دولت عزم خود را برای کاهش نرخ بیکاری جزم کرده و با بسته های تشویقی در حوزه صنعت و کشاورزی می کوشد تا توسعه این بخش ها را رقم بزند اما، موفقیت این راهبرد در گرو هدایت موثر و کارشناسی مهارت های شغلی است.

مدیر آموزش و پرورش خمین نیز در این خصوص گفت: مهارت آموزی بهترین راهبرد جذب دانش آموختگان در بازار کار و فعالیت های تولیدی و خدماتی است و به همین منظور طرح هدایت تحصیلی با جدیت دنبال می شود.

«مهدی محمدی» اظهار داشت: فرهنگ مدرک گرایی در جامعه ایرانی کاربرد ندارد و به شغل نمی انجامد و به منظور برون رفت از معضل بیکاری باید بر توان مهارتی و هدایت درست آن در دانش آموزان تکیه کرد.

وی ادامه داد: ۱۳ میلیون دانش آموز در کشور وجود دارد که دو میلیون نفر آنان در مقطع متوسطه دوم تحصیل می کنند و ۸۸۰ هزار نفر پایه دهمی هستند که سهم رشته های فتی و حرفه ای و کار و دانش نسبت به رشته های نظری در خدمات تحصیلی آنان هنوز در حد انتظار نیست.

مدیر آموزش و پرورش خمین افزود: شمار دانش آموزان هفت هنرستان خمین ۶۵۳ نفر است که ۴۱۳ نفر آنان پسر و ۲۴۰ نفر دختر هستند.

محمدی اظهار داشت: درصد بیکاری دانش آموختگان بیکار هنرستان ها نسبت به شاخه های نظری کمتر است و از آنجا که نیروی انسانی عامل موثر در رونق تولید و ایجاد کارآفرینی و فراهم کردن فرصت های اشتغالزایی است توسعه رشته های فنی و حرفه ای و کار و دانش امری ضروری محسوب می شود.

وی گفت: با اجرای طرح هدایت تحصیلی استقبال دانش آموزان برای نام نویسی و تحصیل در هنرستان های فنی و حرفه ای و کار و دانش این شهرستان از ۱۲ درصد به ۳۰ درصد افزایش یافته است.

مدیر دبیرستان استعداد های درخشان خمین نیز دراین باره گفت: کشف علایق دانش آموزان نقش به سزایی در هدایت تحصیلی آنان دارد و رشته های فنی و حرفه ای و کار و دانش با توجه به امنیت شغلی باید با شتاب بیشتری جایگزین رشته های کم کاربرد نظری شود.

«محمود شایسته» ادامه داد: انتخاب درست رشته تحصیلی سرنوشت شغلی و آرامش و موفقیت هر دانش آموز را در آینده رقم می زند.

وی اظهار داشت: برنامه ریزی برای پرورش مهارتی دانش آموزان سرمایه کشور است و اشتغال زایی؛ استقلال و نشاط اقتصادی و مسیر توسعه را تضمین می کند.

رئیس تعاون، کار و رفاه اجتماعی خمین نیز مهمترین علت بیکاری در این شهرستان را فقر مهارتی نیروی انسانی دانست و گفت: برای رفع این معضل طرح کارورزی در دستور کار قرار دارد.

«محمدرضا مختاری فر» اظهار داشت: ۲۲۵ دانش آموخته دانشگاهی در سامانه طرح کارورزی نام نویسی کرده اند که ۵۵ نفر آنان واجد شرایط بهره گیری از این طرح هستند.

وی افزود: پرونده هشت نفر از ۵۵ متقاضی تشکیل شده است و زیر پوشش طرح کارورزی قرار دارند که چهار واحد صنعتی و تولیدی پذیرنده آنان است.

رئیس تعاون، کار و رفاه اجتماعی خمین ادادمه داد: دانش آموختگان متقاضی و مدیران صنایع که تمایل به استفاده از نیروهای تحصیل کرده از طریق این سامانه دارند، در فرآیند اجرای طرح کارورز قرارداد دوجانبه امضا می کنند که این تفاهم حداکثر ۶ ماه اعتبار دارد و در مناطق محروم تا ۹ ماه قابل افزایش است.

مهارت آموزی به عنوان اولویت برنامه های آموزش و پرورش هدفگذاری شده و گوناگونی رشته های فعال هنرستان ها در راستای پاسخگویی به نیاز بازار کار است.

گسترش رشته های فنی و مهارتی برای شتاب بخشی به فرآیند تولید، ایجاد اشتغال و کارآفرینی حرکتی ارزشمند و بسیار ضروری است که توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی به همراه دارد.

۷۰ درصد از دانش آموختگان هنرستان ها جذب بازار کار می شوند و آموزش مهارت های صنعتی و کشاورزی متناسب با منطقه اقلیمی و جغرافیایی می تواند از رشد مهاجرت دانش آموختگان به شهرهای بزرگ بکاهد و زمنیه اشتغال را در شهر و روستا برای آنها فراهم کند.